انیمیشن Guillermo del Toro’s Pinocchio 2022

در زمینه ظهور موسولینی، این اقتباس از داستان کولودی موازی‌هایی بین ماجراهای عروسک مشهور و به قدرت رسیدن فاشیسم در ایتالیا کشیده است. انیمیشن استاپ‌موشن زنده و بسیار زیباست؛ نجار سالخوردهٔ "گپتو" با پسر جوانش "کارلو" خوشبخت زندگی می‌کند تا اینکه جنگ میان می‌آید و روح زندگی‌اش را می‌گیرد. در عمق ناامیدی‌اش تصمیم می‌گیرد عروسکی بسازد و با جادوی یک پری جنگل پینوکیو جان می‌گیرد....

در زمینه ظهور موسولینی، این اقتباس از داستان کولودی موازی‌هایی بین ماجراهای عروسک مشهور و به قدرت رسیدن فاشیسم در ایتالیا کشیده است. انیمیشن استاپ‌موشن زنده و بسیار زیباست؛ نجار سالخوردهٔ "گپتو" با پسر جوانش "کارلو" خوشبخت زندگی می‌کند تا اینکه جنگ میان می‌آید و روح زندگی‌اش را می‌گیرد. در عمق ناامیدی‌اش تصمیم می‌گیرد عروسکی بسازد و با جادوی یک پری جنگل پینوکیو جان می‌گیرد. کنجکاو، شیطان‌صفت و سرکش—می‌دانید که این کودک برای پدر و دوستش، جیرجیرک، دردسر خواهد شد. استعدادش در رقص چشم ارباب سیرک "ولپه" را می‌گیرد و خیلی زود در دام پیچیده‌ای گرفتار می‌شود که برای او و پدرش رنج و مصیبت به همراه دارد. این نسخه به شکلی هوشمندانه جادو و رمزآلود را با سیاست و خشونت درمی‌آمیزد. داستان اصیل انسانیت در مرکز قرار دارد، اما ناکامی‌ها و چالش‌های آن انسانیت هم به نمایش درمی‌آیند و بهترین و بدترین وجوه طبیعت انسانی را نشان می‌دهد. این فیلم عاشقانه‌ای است از بهترین نوع، و در دست کارگردانی که می‌داند چگونه تاریکی و روشنایی را هم از نظر بستر داستانی و هم تصویری ترکیب کند، با اثری جذاب و به‌انگیزه‌اندیش عرضه می‌شود. دیدن آن روی پردهٔ بزرگ توصیه می‌شود؛ پرداخت هنری ظریف است و موسیقی دس‌پلات هم آن را به‌خوبی همراهی می‌کند. پینوکیو این داستان مشهورِ عروسک چوبی را با انیمیشن استاپ‌موشن بسیار دل‌نشین بازگو می‌کند و تغییرات روایی جسورانه‌ای دارد که این بازسازی را از بسیاری اقتباس‌های دیگر انسانی‌تر، عاطفی‌تر و تماتیک‌تر می‌سازد. دیالوگ‌های به‌یادماندنی دربارهٔ فقدان، عشق و تبدیل شدن به بهترین نسخهٔ خود، ماجراجوییِ جست‌وجوی خویشتن را ارتقا می‌دهد. بازیگرانِ صداگذاری بسیار مناسب‌اند و موسیقی جدید هم در عین بازیگوشی، شعرگونه و غنی است. گیِرمو دل تورو به‌سختی می‌تواند شکستی داشته باشد. (امتیاز: B+) گیِرمو دل تورو نسخه‌ای تاریک‌تر ولی همچنان پرهیجان از پینوکیو ساخته است. انیمیشن، با بافت‌های غنی و نورپردازی خیره‌کننده، بسیار دقیق و زیباست و بازآفرینی‌های شخصیت‌ها عمدتاً موفق‌اند. انتقال داستان به ایتالیا در دورهٔ فاشیسم با دیدگاه دل تورو هم‌خوانی دارد، اما برخی تغییرات عناصر لذت‌بخشِ داستان را حذف یا دگرگون کرده‌اند که جای آن‌ها حس می‌شود. پینوکیو قطعاً از نامزدهای بهترین انیمیشن سال است؛ فیلمی که من امیدوار بودم عاشقش شوم اما در نهایت بیشتر آن را تحسین می‌کنم تا دوست داشته باشم. نمی‌دانستم دل تورو اقتباسی از پینوکیو ساخته تا اینکه بچه‌ها خواستند در شب فیلم خانوادگی آن را ببینیم. واقعاً برداشت متفاوتی از پینوکیو بود. پینوکیویِ اصل برای من از دوران کودکی عزیز است؛ فیلمی از زمانی که نام «دیزنی» معنایی داشت و فیلم‌های خانوادگی واقعی می‌ساختند. از بازسازی‌های اخیر دیزنی هم حتی به دیدنشان فکر نکرده‌ام. با این حال فیلم‌های دل تورو را اغلب می‌پسندم و بچه‌ها هم خواهان دیدن بودند، بنابراین راهی جز تماشا نداشتم. نسبت به مضمون فیلم کمی تردید دارم اما در کل فیلم خوبی است. این پینوکیو بیشتر برای بزرگ‌سالان یا لااقل جوانان بالغ مناسب است تا نسخهٔ دیزنی؛ تیره‌تر و کم‌تر طنزآمیز است، که با مدیریت دل تورو چندان تعجب‌آور نیست. تا نیمهٔ فیلم هم مدام فکر می‌کردم آیا با عروسک‌های استاپ‌موشن طرفم یا CGI که شبیه استاپ‌موشن شده؛ مشخص شد واقعاً استاپ‌موشن است و چقدر هم تأثیرگذار—خیلی خوب کار شده. داستان که راستش خیلی به نسخهٔ دیزنی مربوط نیست، بد نیست اما اشکال اصلی من انتخاب فضای ایتالیا در دوران فاشیسم و موعظه‌های فراوان دربارهٔ فاشیسم است؛ انگار بر مرده‌ای می‌زنند و فیلم را تیره‌تر از لازم کرده. می‌دانم پینوکیو داستانی ایتالیایی است و نمی‌شد مثلاً در روسیهٔ کمونیستی قرارش داد، اما ای کاش موضوع دیگری یافته بودند. پایان هم کاملاً مثل نسخهٔ دیزنی نیست؛ نه کاملاً تراژیک و نه بیش از حد شاد—پایانی مناسب اما بیشتر بزرگ‌سالانه تا پایان قصهٔ کودکانه. در مجموع اما فیلم را دوست داشتم؛ اقتباسی هوشمندانه و از نظر فنی بسیار خوب از داستان پینوکیو. فیلم خوب است، هرچند من آن را برتر یا پست‌تر از نسخهٔ انیمیشنی دیزنی نمی‌دانم—حداقل نسبت به بازسازی همان شرکت، پیشرفت محسوب می‌شود. پیروزی بزرگِ «پینوکیو»ی دل تورو انیمیشن استاپ‌موشن است که واقعاً چشم‌نواز است. در بقیهٔ جنبه‌ها چیز قابل‌ذکری در ذهنم نمانده، حتی ظرف نیم ساعت از تماشا. طراحی شخصیتِ عنوان فیلم برای من تنها قابل‌قبول بود و همین دربارهٔ سِباستین جی. کریکت و سایرین هم صدق می‌کند. بازی ایوان مک‌گرگور و دیوید برادلی را دوست داشتم، به‌ویژه برادلی. کریستوف والتس هم در نقش خود قابل قبول است. حال‌وهوای جدی‌تر فیلم مثبت است، هرچند به‌اندازهٔ آنچه هدف گرفته بود، عمیق به‌نظر نمی‌رسد (مثلاً جملهٔ آخر کریکت به‌زعم من به اندازه‌ای که فیلم ادعا می‌کند مؤثر نیست). موسیقی هم خوب است اما فراموش‌شدنی. در مجموع قابل‌قبول؛ فقط متأسفانه آن‌قدر برای این داستان و شخصیت‌ها دلسوزی نکردم که می‌خواستم. فیلمِ ۱۹۴۰ کمی بهتر این کار را انجام داده بود. نمی‌فهمم چرا همه مقایسه را با نسخهٔ دیزنی انجام می‌دهند. هر دو نسخه شخصیت‌های اصلی را از کتاب کارلو کولودی در قرن نوزدهم گرفته‌اند. پدرم آن را برایم می‌خواند. بله، گیِرمو اجازهٔ هنری گسترده‌تری نسبت به دیزنی گرفته—خب؟ کدام کارگردان مدرن سعی کرده کاملاً وفادار به یک کتاب بماند جز پیتر جکسون؟ با این حال در نسخهٔ دل تورو چند سوراخ منطقی وجود دارد که مرا از حالت تعلیقِ باور بیرون آورد؛ برای من این نکته فیلم را از ردهٔ شانس اسکار دور می‌کند، ولی از نظر هنری تلاشِ چشم‌گیری بوده است. این نسخه نسبت به ورژن دیزنی به حس و حال اصلی داستان وفادارتر است، اما پیوندها با فاشیسم ایتالیایی می‌توانست تاثیرگذارتر باشد. تراژدی خانوادگی تأثیرگذار بود و آن را بسیار تکان‌دهنده یافتم. ایدهٔ «عشق به تو زندگی می‌بخشد» زیباست اما همان‌طور که می‌دانیم همیشه درست نیست و همین مانع ایجاد الهام‌بخشی کامل می‌شود. اگر روح‌های خوب و تا حدودی شرور وجود داشتند (و اگر بودند من دوست داشتم نقش آن را تیِلدا سوئینتون بازی کند) داستان شاید درس زندگی فراهم‌تری می‌داد، اما این موضوع باعث کم‌اهمیت‌شدن قصه نمی‌شود. تاریکی فیلم عالی است اما به نظرم به حضورِ بیشتری از عنصر فاشیسم نیاز داشت. فیلم را پسندیدم ولی گویا بین گروه‌های سنی مختلف کم‌وبیش گم می‌شود: برای زیر دوازده سال خیلی ترسناک، برای ۱۲–۱۵ سال کند، برای ۱۵–۱۸ سال کم‌هیجان و برای بالای ۴۰ هم نه به‌اندازهٔ کافی بر ظهور فاشیسم تمرکز دارد و نه تیِلدا سوئینتون را! موسیقی زیبا و انیمیشن استاپ‌موشن دلنشین‌اند؛ پتانسیل زیادی وجود داشت که در اجرا تا حدی تحقق نیافت، به‌ویژه در مورد ایوان مک‌گرگور و خطِ داستانی. نکته‌هایی که به‌نظر باید برش می‌خورد: بخش داخل وال و، مگر اینکه قرار باشد محور اصلی باشد، عنصر فاشیسم. در کل موسیقی و انیمیشن دوست‌داشتنی‌اند.