فیلم The Rain People 1969

فیلم جاده‌ای هنری ساده و مغموم کاپولا از اواخر دههٔ ۶۰ زن سی‌ساله‌ای در لانگ آیلند (با بازی شِیرلی نایت) نیاز دارد از اوضاع زندگی‌اش فرار کند، سوار استیشن‌واگن می‌شود و به سمت غرب می‌راند. خودش هم نمی‌داند مقصد کجاست، اما پیش از اینکه با یک مأمور موتورسواری (رابرت داوال) روبه‌رو شود، بازیکن سابق فوتبال کالج (جیمز کان) را سوار می‌کند. «The Rain People» (۱۹۶۹) سه سال...

فیلم جاده‌ای هنری ساده و مغموم کاپولا از اواخر دههٔ ۶۰ زن سی‌ساله‌ای در لانگ آیلند (با بازی شِیرلی نایت) نیاز دارد از اوضاع زندگی‌اش فرار کند، سوار استیشن‌واگن می‌شود و به سمت غرب می‌راند. خودش هم نمی‌داند مقصد کجاست، اما پیش از اینکه با یک مأمور موتورسواری (رابرت داوال) روبه‌رو شود، بازیکن سابق فوتبال کالج (جیمز کان) را سوار می‌کند. «The Rain People» (۱۹۶۹) سه سال پیش از آن ساخته شد که فرانسیس فورد کاپولا با «پدرخوانده» به شهرت برسد. این نخستین فیلمی بود که او کنترل خلاقانهٔ کامل داشت؛ نوشتن و کارگردانی را در جاده برعهده گرفت بدون اینکه تهیه‌کننده‌ها فشار بیاورند. ایدهٔ داستان از ترک کنجکاوانهٔ خانه توسط مادر کاپولا در کودکی او الهام گرفته شده است. داستان، جستجوی نه‌چندان منظم زنی برای رهایی از زنجیرهای زندگی خانوادگی است. برخلاف قهرمانان مرد سلطه‌جو در فیلم‌هایی که کاپولا بعداً ساخت، او در اینجا چند زن را می‌نمایاند که مردان را تحت‌تأثیر یا دستکاری می‌کنند: ناتالی با کیلگانُن، گوردون و حتی وینی؛ الن با کیلگانُن و پدرش؛ و روزالی با پدرش. جالب اینکه این فیلم دقیقاً عکس اثر قبلیِ سرگرم‌کنندهٔ کاپولا، «Finian’s Rainbow» است: یکی موزیکال پُرنشاط با بازیگران زیاد و دیگری لحن روزمره و افسرده‌ای دارد و با گروه بازیگری و فیلم‌برداری کوچک ساخته شده است. هیچ‌کدام در گیشه موفق نبودند، اما بعد از موفقیت بزرگ کاپولا در دهه‌های ۷۰ تا ۹۰ به دنبال خود طرفداران علاقه‌مند پیدا کردند (البته او چند فیلم هم داشت که خوب درنیامدند، ولی این هم بخشی از ماجراست). می‌توان فهمید که بسیاری «The Rain People» را کسل‌کننده بدانند، اما فیلم ایده‌ای جسورانه دارد و از نظر تاریخی اهمیت دارد و بازیگران قابل‌توجهی هم در آن هستند. علاوه بر این، تصویری باکیفیت از فضای اواخر دههٔ ۶۰ ارائه می‌دهد. در هستهٔ داستان ناتالی همسرش را دوست دارد ولی از مسئولیت داشتن فرزند او مطمئن نیست و به‌طور غریزی از صحنه فرار می‌کند. تمسخرآمیز اینکه کیلگانُن در این سفر جاده‌ای نقش «فرزند» نیابتی ناتالی را ایفا می‌کند، آن‌جا که او با تکالیف و تعهداتش دست‌وپنجه نرم می‌کند. در مورد «اهمیت تاریخی»؛ معمولاً صنعت سینما «Stand Up and Be Counted» را نخستین فیلمی می‌داند که آزادسازی زنان را به‌صراحت مطرح کرد، اما «The Rain People» سه سال زودتر ساخته شد و چون موضوع را بسیار پوشیده مطرح می‌کرد، در زمان خودش چندان مورد توجه قرار نگرفت — فیلمی جلوتر از زمانه‌اش. کاپولا در ابتدا قصد داشت صحنهٔ پایانی‌ای بگنجاند تا روشن شود ناتالی در ادامه چه تصمیمی می‌گیرد، اما نیازی به آن نبود چون همه‌چیز در مونولوگ او توضیح داده می‌شود؛ فقط گوش دهید. مدت فیلم ۱ ساعت و ۴۱ دقیقه است و فیلم‌برداری طی پنج ماه در چند ایالت آمریکا با گروهی ده‌نفره و جمعی از افراد محلی انجام شد. لوکیشن‌ها شامل گاردن سیتی (نمای افتتاحیه)، منهتن (تونل لینکلن) و دانشگاه هافسترا، نیویورک؛ بزرگراه‌های پنسیلوانیا؛ هریسون‌بورگ، ویرجینیا (صحنهٔ رستوران)؛ کلارکسبرگ (سینمای درایو-این) و وستون، ویرجینیای غربی؛ چاتانوگا، تنسی (رژه)؛ برول (خانهٔ در حال سوختن) و اوگالالا (مزرعهٔ خزندگان)، نبراسکا؛ و چند مکان دیگر برای نماهای خارجی. نمره: B / B-