فیلم The Bye Bye Man 2017

«The Bye Bye Man» فیلمی بسیار کلیشه‌ای است که سخت بتوان برایش امتیاز مثبت زیادی درنظر گرفت، اما چند نکته جزئی هست که می‌توان درباره‌اش گفت. اول اینکه این فیلم هم در ردیف همان آثار فراموش‌شدنی و بی‌مایه‌ای قرار می‌گیرد که اغلب در فصل فیلم‌های ضعیفِ ابتدای سال به سرعت در محاق گم می‌شوند. دوم اینکه عنوان فیلم نسبتاً به‌یادماندنی است، هرچند بسیاری آن را...

«The Bye Bye Man» فیلمی بسیار کلیشه‌ای است که سخت بتوان برایش امتیاز مثبت زیادی درنظر گرفت، اما چند نکته جزئی هست که می‌توان درباره‌اش گفت. اول اینکه این فیلم هم در ردیف همان آثار فراموش‌شدنی و بی‌مایه‌ای قرار می‌گیرد که اغلب در فصل فیلم‌های ضعیفِ ابتدای سال به سرعت در محاق گم می‌شوند. دوم اینکه عنوان فیلم نسبتاً به‌یادماندنی است، هرچند بسیاری آن را «احمقانه» خواهند دانست. در غیر این صورت، نادیده‌گرفتن یکنواختیِ «The Bye Bye Man» تنها واکنش منطقی به این اثر بی‌هویت و کلیشه‌ای است. جالب اینکه فیلم همکاری زوجی از نویسنده و کارگردان است: جاناتان پِنر (نویسنده) و استِیسی تایتل (کارگردان). تایتل که سابقه ساخت چند فیلم کم‌رمق دارد، در اینجا هم خلاقیت چندانی نشان نمی‌دهد و کارگردانی خشک و بی‌جان فیلم به کیفیت ارزان‌قیمت آن دامن زده است. پِنر هم با فیلمنامه‌ای پراکنده و روزمره مقابل تماشاگر قرار گرفته؛ فیلمنامه‌ای که حتی ادعا ندارد می‌خواهد به روان‌شناسی پیچیده و انگیزه‌های تاریک آدمی بپردازد. به‌عبارت ساده، «The Bye Bye Man» سطحی و فاقد ستون فقراتی است تا بتواند این سوارکاری آماتورانه را به جادهٔ کلیشه‌ایِ خشونت و خون‌ریزی برساند. فیلم با صحنه‌ای گیج‌کننده شروع می‌شود: مردی با تفنگ آدم‌هایی را بی‌رحمانه به رگبار می‌بندد و مرتباً به خود و قربانیانش هشدار می‌دهد: «فکرش نکن، نگو!» این تکرار اما مانع از ارتکاب جنایت‌های او نمی‌شود؛ صحنه‌ها به دههٔ ۱۹۶۰ و جنگل‌های ویسکانسین برمی‌گردد. داستان به زمان حال بازمی‌گردد؛ چند دانشجو به‌جای خوابگاه، خانه‌ای فرسوده در نزدیکی دانشگاه را انتخاب می‌کنند. الیوت و سا‌شا و دوستِ ورزشکارشان جان در آن‌جا ساکن می‌شوند و خیلی زود الیوت روی مبلمانِ چوبی نوشته‌ای پیدا می‌کند: «فکرش نکن، نگو!» و واژه‌ای مرموز—«The Bye Bye Man»—را می‌خواند. سپس دوست چهارمی، کیم، که به فرهنگِ غیبی علاقه دارد، با یک نشست آیینی ناخواسته باعث بیداریِ این نفرِ مرموز می‌شود. الیوت برای تحقیق دربارهٔ پیشینهٔ «The Bye Bye Man» به سراغ روزنامه‌نگاری می‌رود که در دههٔ ۶۰ با این شخصیت روبه‌رو شده و جان سالم به در برده است. این روزنامه‌نگار توضیح می‌دهد که افسانه‌ٔ پشتِ این شخصیت این‌طور است: تا وقتی اسم او را نگوئید یا به او فکر نکنید، نفرین کارساز نخواهد بود؛ هر وقت حرفش را بزنی یا به او بیندیشی، در معرض خطر قرار می‌گیری. ساده و روشن؛ اگر از گفتن نام او خودداری کنید، احتمالاً زنده می‌مانید؛ در غیر این صورت، نابودی شما قطعی است. متأسفانه «The Bye Bye Man» بیش از آنکه رمزآلود یا مؤثر باشد، پیچیده و سست است؛ فیلم می‌کوشد اسطوره‌ای نامتعارف بسازد و انگیزه‌های بیمارگونهٔ آدمی را واکاوی کند، اما این تلاش‌ها سطحی و شفاف و پر از جلوه‌های دیجیتالی نازک‌نارنجی و شخصیت‌پردازی‌های قابل دور انداختن است که گاهی به شکل ناخواسته خنده‌دار می‌شود. این اثر، فاقد اصالت است و تنها تکرارِ شعارِ «فکرش نکن، نگو!» را بر سرِ داستان می‌کوبد، گویی این تکرار چیزی به آن می‌افزاید که واقعاً اضافه نمی‌کند. حضور بازیگر باسابقه‌ای مثل فی داناوی هم نتوانسته توجیهِ منطقی برای نقش همسرِ این شخصیت مرموز بیاورد؛ توضیح قابل‌قبولی برای رفتارهای گذشتهٔ او ارائه نمی‌شود. اگر داناوی بتواند از پسِ آثار بدتری هم برآید، در اینجا هم دست‌کم شکستِ فیلم به نامِ او تمام نمی‌شود—یا شاید هم می‌شود! امتیاز منتقد: نیم ستاره از چهار --- فیلمی خوب برای تماشا با دوستان و تجربهٔ قدیمیِ لحظاتی از نوع «چی به‌دست آمد؟!» امتیاز نهایی: ★★ — نکاتی داشت که برای من جذاب بود، اما محصول نهایی ضعیف است. --- «فکرش نکن! نگو! فقط تماشا کن!» این فیلم تفاوت اساسی‌ای با دیگر فیلم‌های معمول ژانر ترسناک ندارد، جز ساختار درونی داستانش. فقط برای همین نکته ارزش یک بار دیدن را دارد. هرچند فیلم تلاش کرده ساختار را به شکلی بهتر به کار ببرد، آشنا بودن عناصر داستان همه‌چیز را لو می‌دهد و متأسفانه از همان اول می‌توان پایان‌بندی را پیش‌بینی کرد. خبر خوب برای کسانی که طرفدار ژانر ترسناک نیستند این است که ممکن است از فیلم لذت ببرند؛ اما تماشاگران حرفه‌ایِ این ژانر احتمالاً آن را تلف کردنِ وقت خواهند دانست. من فیلم را قابل قبول‌تر از برخی آثار بزرگ اخیر ژانر یافتم. فیلم ترکیبی از عناصر آثار مختلف است؛ تا اندازه‌ای شبیه «It Follows» اما ساده‌تر. شخصیت‌ها و داستان به‌راحتی دنبال می‌شوند و روایت نسبتاً روان و منسجمی دارد. می‌تواند برای برخی مخاطبان ترسناک باشد، من آن را کمی تند و با ریتم خوب یافتم. با این حال، فیلم از فرمول‌های همیشگی ژانر بهره می‌برد؛ از جمله صحنهٔ مصاحبه با یکی از بازماندگانِ گذشته که خیلی در هالیوود تکراری است. اگر این قبیل کلیشه‌ها برایتان مهم نیست، فیلم قابل‌قبول است. امتیاز: 6/10