انیمیشن ParaNorman 2012

«مامان، به زامبی بگو دست از حرف زدن دربارهٔ من برداره!» در دو دههٔ گذشته، فیلم‌های انیمیشن واقعاً پیشرفت چشمگیری داشته‌اند. زمانی دیزنی تنها منبع قابل‌اعتماد چنین شادمانی‌های رنگارنگی بود، اما حالا شاهد موجی از فیلم‌سازانیم که آثاری برآمده از دیدگاه شخصی خود می‌سازند. یکی از ثمرات این تنوع، ظهور ژانر کمدی-وحشت انیمیشنی است که در سال‌های اخیر نمونه‌هایی درخشان ارائه داده؛ «پارانُرمن» یکی از بهترین‌های...

«مامان، به زامبی بگو دست از حرف زدن دربارهٔ من برداره!» در دو دههٔ گذشته، فیلم‌های انیمیشن واقعاً پیشرفت چشمگیری داشته‌اند. زمانی دیزنی تنها منبع قابل‌اعتماد چنین شادمانی‌های رنگارنگی بود، اما حالا شاهد موجی از فیلم‌سازانیم که آثاری برآمده از دیدگاه شخصی خود می‌سازند. یکی از ثمرات این تنوع، ظهور ژانر کمدی-وحشت انیمیشنی است که در سال‌های اخیر نمونه‌هایی درخشان ارائه داده؛ «پارانُرمن» یکی از بهترین‌های این دسته است. نورمن بابکاک به‌عنوان پسر عجیب شهر شناخته می‌شود؛ او ادعا می‌کند ارواح را می‌بیند. ساکنان این شهر کوچک نیو انگلندی هنوز نمی‌دانند که خیلی زود به نورمن نیاز پیدا خواهند کرد تا نفرین جادوگری چندصدساله‌ای را بشکند، وگرنه همه‌شان محکوم‌اند! فیلم با نثری دلنشین و به‌طرزی خاص پیش می‌رود و سازندگان نشان می‌دهند که نسبت به ژانرهای درگیر عشق و احترام دارند. همان‌گونه که در بهترین انیمیشن‌ها دیده می‌شود، «پارانُرمن» تولیدی تمام‌عیار و مناسب خانواده است: وحشت‌های خنک و مناسب کودکان، جلوه‌های انیمیشن عالی، طنزی هوشمندانه و فضایی گوتیک که دقیق و به‌جا حس و حال داستان را تقویت می‌کند. همهٔ این‌ها به اوج هیجان‌انگیزی منتهی می‌شود که جلوهٔ بصری با ضربان‌های احساسی فیلم هماهنگ است. فیلمی دوست‌داشتنی، هوشمندانه و تا حدی وهم‌آور. ۸/۱۰ — تماشا خیلی خوب بود؛ ارزش دیدن دوباره را دارد و قابل توصیه است. فیلم برخلاف انتظار نسبتاً تاریک است و کمتر از آنچه شایسته است دیده شده. طراحی شخصیت‌های انیمیشنی تا حدی اغراق‌آمیز و نزدیک به صورت‌های ناخوشایند است، اما این سبک در ارائهٔ مردگان مفید واقع می‌شود. فیلم مرز میان «اثر کودکان» و «اثر بزرگسالان» را در محتوا جابه‌جا می‌کند، پس احتمالاً مخاطب مناسب آن جوان‌ترهای بزرگ‌تر است. این فیلم تنها یک ایدهٔ جذاب یا اجرای جلوه‌ای خوب نیست؛ داستان و شخصیت‌هایی که جهش می‌کنند واقعاً مؤثرند. شاید می‌شد برخی شخصیت‌ها را حذف کرد، اما بیشتر شخصیت‌های مهم دقیقاً آن‌چه از آن‌ها انتظار می‌رود را ارائه می‌دهند. چرخش داستانی قابل‌قدردانی نیز وجود دارد که نوعی روایت خودآگاهانه را نسبت به کلیشه‌های «من مرده‌ها را می‌بینم» نشان می‌دهد. این رویکرد تازه است و در عین حال از یادآوری فاجعهٔ سوزاندن جادوگران در تاریخ نیز غافل نمی‌ماند. داستان احساسی و دلنشین است و نیازمند ذهنی باز—که خود بخشی از پیام فیلم است. — پدر و مادرش فکر می‌کنند کمی دیوانه است، اما نورمن قسم می‌خورد که می‌تواند با مادربزرگ مرحومش تماس برقرار کند (مخصوصاً وقتی او می‌خواهد شوفاژ را زیاد کنند!). وقتی عمویش به او می‌گوید مهارت‌های خاصش ممکن است برای آیینی که می‌تواند شهر خواب‌آلودشان را از نفرین نجات دهد مفید باشد، نورمن موافقت می‌کند—اما ناگهان همه‌جا پر از زامبی می‌شود و سرانجام بر عهدهٔ نورمن می‌افتد که کشف کند ریشهٔ این نفرین چه بوده و همراه با خواهری محبوب و دوستان تازه و غیرمحتملش راهی برای لغو آن پیدا کنند پیش از آن‌که دیر شود. این یک ماجراجویی خانوادگی سرگرم‌کننده است با شخصیت‌پردازی‌های قوی (از جمله اجرای صوتی پرانرژی کودی اسمیث-مک‌فی در نقش اصلی) و پویانمایی استاپ‌موشن بسیار دقیق و جزئی‌نگر. فیلمنامه اغلب گزیده‌گوست و برای بزرگ‌ترها نکاتی برای لبخند و تأمل دارد. هرچند داستان چندان بدیع نیست—نشانه‌هایی از آثار مختلف در آن دیده می‌شود—اما همچنان تماشای لذت‌بخشی است که ارزش دیدن روی پردهٔ بزرگ را دارد تا سرزنده‌گی رنگ‌ها و خلاقیت بصری و موسیقی شاد آن بهتر محسوس شود. با اینکه سر شخصیت‌ها از بقیهٔ بدن‌شان بزرگ‌تر است، اما همذات‌پنداری‌های چهره‌ای است که این اثر را می‌سازد، و من از تماشای این فیلم لذت بردم.