فیلم Is God Is 2026

وقتی سایت‌های جمع‌آوری نظرات فیلم به اثری نمرهٔ بالا می‌دهند، باید انتظار داشت که فیلم بتواند پاسخگوی آن باشد (این نمره‌ها از هوا به وجود نمی‌آیند). اما گاهی نسخه‌ای به‌شدت اغراق‌شده و به‌ناحق نمره‌های خوبی می‌گیرد که آدم را سردرگم می‌کند. چنین وضعی برای فیلم اول آلیشیا هریس رخ داده؛ اقتباسی از نمایش‌نامهٔ برندهٔ جایزهٔ او با همین عنوان (۲۰۱۸). این تریلر انتقامی/سفر جاده‌ای نامتمرکز...

وقتی سایت‌های جمع‌آوری نظرات فیلم به اثری نمرهٔ بالا می‌دهند، باید انتظار داشت که فیلم بتواند پاسخگوی آن باشد (این نمره‌ها از هوا به وجود نمی‌آیند). اما گاهی نسخه‌ای به‌شدت اغراق‌شده و به‌ناحق نمره‌های خوبی می‌گیرد که آدم را سردرگم می‌کند. چنین وضعی برای فیلم اول آلیشیا هریس رخ داده؛ اقتباسی از نمایش‌نامهٔ برندهٔ جایزهٔ او با همین عنوان (۲۰۱۸). این تریلر انتقامی/سفر جاده‌ای نامتمرکز و در بسیاری صحنه‌ها بسیار آزاردهنده با حال‌وهوای وسترن مدرن و سبک آفوپانک، ابتدا نسبتاً خوب آغاز می‌شود اما از نیمهٔ فیلم به بعد تحلیل می‌رود و دیگر هرگز جان نمی‌گیرد (من بی‌صبرانه منتظر ترک سینما بودم). فیلم داستان دوقلوهای راسین، دختر خشن (کارا یانگ)، و آناهیا، دختر آرام (مالوری جانسون)، را روایت می‌کند که در کودکی در حادثه‌ای دچار سوختگی شدید می‌شوند وقتی پدر بدخواه و سنگدل‌شان (استرلینگ کی. براون) به‌طرز بی‌رحمانه‌ای تلاش می‌کند مادرشان روبی (ویویکا ای. فاکس) را بکشد. دخترها که سال‌ها از مادر جدا بوده‌اند و او را مرده می‌پنداشتند، او را «خدا» می‌نامند چون مثل خالقشان آن‌ها را «آفریده». اما راسین با تعجب نامه‌ای دریافت می‌کند که نشان می‌دهد مادرشان هنوز زنده است؛ دیداری حضوری ترتیب می‌یابد و روبی شرح ماجرا را می‌دهد و به آن‌ها دستور می‌دهد پدر را بکشند. آناهیا با این ایده مخالف است، اما راسین خواهان «عدالت» (یعنی انتقام) است. این‌گونه جست‌وجوی دوقلوها برای یافتن مردی که تقریباً مادرشان را کشته و آن‌ها را تا آخر عمر زخمی کرده آغاز می‌شود؛ زخمی که خصوصاً آناهیا را مکرراً تحقیر کرده و راسین را به محافظت افراطی از خواهرش وا داشته است. در نگاه اول، این ممکن است یک ایدهٔ قابل‌باور برای یک تریلر سینمایی به نظر برسد؛ موضوعی که با ویژگی‌های عجیب و غریبش در نیمهٔ اول فیلم (و در تریلر گمراه‌کنندهٔ آن) فیلم را شبیه به یک اثر اگزانتریک و کمی تمساح‌وار شبیه برادران کوئن نشان می‌دهد. بدون شک، آغاز سفر جاده‌ای تا حدی بامزه است و برخوردها با موقعیت‌ها و شخصیت‌های رنگارنگی همراه است که بازیگران قابل‌توجهی چون اریکا الکساندر، مایکلتی ویلیامسون و جوسایا کراس آن‌ها را خوب اجرا می‌کنند. با این حال، همان‌طور که پیش‌تر گفتم، فیلم از نیمه‌راه تغییر مسیر شدیدی می‌دهد و به چیز کمی بیشتر از یک اسلشر بی‌هدف و آزاردهنده با خشونت ظالمانه و گرافیکی تبدیل می‌شود که بیننده را به تردید می‌اندازد—آیا واقعاً لازم است چنین تصاویر زننده‌ای نمایش داده شوند؟ بله، همان‌طور که عنوان فیلم اشاره دارد، در اینجا بارهای نمادین دینی/معنوی برای برخورد با مفاهیم خیر و شر (یا خدا در برابر شیطان) و آنچه «وظیفه» دینی خوانده می‌شود وجود دارد؛ اما این «فینت‌های» مفهومی بسیار آشکار و قابل‌پیش‌بینی‌تر از آن هستند که فیلم تصور می‌کند. و بدتر اینکه رشته‌های داستانی زیادی از ناکجاآباد ظاهر می‌شوند که اساساً پرداختی ندارند یا حل‌وفصل نمی‌شوند؛ استعدادی که هدر می‌رود، مانند بازی واقعاً ضعیف جنل مونه در نقش مکمل (بعد از کارهای درخشانش در «Moonlight» و «Hidden Figures» چه شده؟)؛ وارد کردن ویژگی‌های مرموز اما عمدتاً توضیح‌نداده‌شدهٔ شخصیت‌ها به‌عنوان جایگزینی ضعیف برای پرورش شخصیت؛ و خط داستانی‌ای که نسبت به حدس‌وگمان و تفسیرهای گوناگون باز است. به‌زحمت می‌توان پذیرفت که فیلم دارای اجرای بسیار پرشدتی است—به‌ویژه از سوی یانگ، جانسون و براون—و شاید آن اجراها منعکس‌کنندهٔ شرایط دردناک و نگران‌کنندهٔ دنیای واقعی باشند، اما این اجراها به‌هیچ‌وجه برای نجات فیلم کافی نیستند (و باز هم این سؤال را برمی‌انگیزند که آیا واقعاً نیاز به دیدن این تصاویر هست؟). متأسفانه «Is God Is» نمونهٔ بارزی است از آنچه امروز در صنعت فیلم‌سازی داخلی اشتباه است و نشان‌دهندهٔ نیاز به تغییر ریشه‌ای در رویکرد توزیع‌کننده‌هایی چون آمازون است. به‌اختصار، برای نقل قول از یکی از کتاب‌های راجر ایبرت، بهترین توصیف برای این اثر مایوس‌کننده، اغراق‌آمیز و غیرموجّه ساده است: «فیلمتان مزخرف است.» یک بار در چند سال، فیلمی پیدا می‌شود که می‌دانید—واقعاً می‌دانید—قرار است به یک اثر کالت ژانرساز تبدیل شود که منتقدان و طرفداران وفادار سال‌ها درباره‌اش صحبت خواهند کرد. «Is God Is» یکی از آن‌هاست. وقتی کسی آن را به من پیشنهاد کرد و تریلرش را دیدم، مطمئن شدم که آن را دوست خواهم داشت، اما نمی‌دانستم که این فیلم به‌نوبهٔ خود تبدیل به شاهکاری می‌شود. ترکیب راز، کمدی، نمادگرایی، وحشت، هیجان و نقد اجتماعی که آلیشیا هریس (نویسنده و کارگردان) خلق کرده، چنان موزون و به‌جا است که باور کردنش دشوار است که این نخستین تجربهٔ کارگردانی هریس باشد. بدون شک، این موفقیت تا حد زیادی مرهون بازی‌های درخشان کارا یانگ و مالوری جانسون است که نقش دوقلوهای درگیر مشکلات، راسین و آناهیا، را چنان قابل‌تحسین اجرا می‌کنند که شایستهٔ جوایزند؛ دخترانی که مأموریتی از «خدا» پیدا می‌کنند تا هیولایی را که به آن‌ها ظلم کرده پیداکرده و «بکشند». طبیعتاً این مأموریت آن‌طور که تصور می‌شد نه به‌سادگی و نه به‌سختی پیش می‌رود. نمی‌توانم این فیلم را به‌ اندازهٔ کافی به هر کسی که عاشق یک راز مهیج و سفری لذت‌بخش تا حل آن است توصیه کنم. خودم می‌دانم پیش از پایان سال چند بار دیگر آن را تماشا خواهم کرد و به‌دقت مسیر کاری هریس را دنبال خواهم کرد؛ چون می‌دانم این استعداد احتمالاً تک‌خروار نیست. تنها مشکلاتی که در فیلم دیدم این بود که بخشی از تأمین مالی آن از یکی از چهار استودیو بزرگ هالیوود بوده و اینکه شامل عناصری است که چندان سازگار با محیط‌زیست نیستند. در باب نحوهٔ استقبال از فیلم باید گفت بسیاری از تماشاگرانی که با نیت خوب آن را دیده‌اند، نظر نزدیک به من دارند. با این حال، من موارد زیادی از بمباران نظرات را دیده‌ام—عمدتاً از مردان سفیدپوست تلخ—که این شاهکار را در پلتفرم‌هایی مثل IMDb و TMDb به‌خاطر دلایل غیرمنطقی و نامربوط مورد هجوم قرار داده‌اند؛ مسأله‌ای که برای هر بینندهٔ عادی پس از تماشا روشن خواهد شد. با وجود این موج حملات، این فیلم موفق شده در این پلتفرم‌ها امتیازی بالاتر از متوسط کسب کند که نشان می‌دهد همچنان جای خود را حفظ کرده است. اگر پاراگراف ابتدایی و تریلر فیلم هنوز هم شما را ترغیب نکرده تا آن را ببینید، همین واقعیت شاید انگیزهٔ کافی باشد. فیلمی واقعاً احمقانه که دقیقاً هدفش جمعیتی بسیار احمق است. به‌نحوی اقلیت کوچکی برای این فیلم کف می‌زنند؛ تعجب می‌کنم چرا وانمود می‌کنند که این فیلم را دوست دارند؟ همین.