فیلم The Little Soldier 1963

این فیلم که در سال 1960 ساخته شد اما به‌خاطر پرداخت صریحش به شکنجه‌های فرانسوی‌ها علیه جدایی‌طلبان الجزایری تا 1963 ممنوع بود، «Le petit soldat» ژان-لوک گدار تریلری سیاسی است در آمیختگی با یک داستان عاشقانه. برونو (با بازی میشل سوبور) مأمور فرانسوی مستقر در ژنو است که در جنگی پنهان علیه جاسوسان عربی حامی قضیهٔ الجزایر می‌جنگد. خسته از خواسته‌های مافوقش که او را...

این فیلم که در سال 1960 ساخته شد اما به‌خاطر پرداخت صریحش به شکنجه‌های فرانسوی‌ها علیه جدایی‌طلبان الجزایری تا 1963 ممنوع بود، «Le petit soldat» ژان-لوک گدار تریلری سیاسی است در آمیختگی با یک داستان عاشقانه. برونو (با بازی میشل سوبور) مأمور فرانسوی مستقر در ژنو است که در جنگی پنهان علیه جاسوسان عربی حامی قضیهٔ الجزایر می‌جنگد. خسته از خواسته‌های مافوقش که او را وادار می‌کنند برای اثبات وفاداری یک مأمور دیگر را ترور کند، او آرزوی فرار به برزیل همراه با ورونیکا، دختر دانمارکی دوست‌داشتنی (با بازی آنا کارینا)، را در سر می‌پروراند. آیا آن‌ها موفق به فرار خواهند شد یا نه؟ فرض می‌کنم هرکس که این فیلم را دنبال می‌کند قبلاً فیلم اول گدار، Breathless، را دیده باشد. چه آن را دوست داشته باشید چه نه، Breathless از کلاسیک‌های سدهٔ بیستم است و هر سینمادوستی باید آن را ببیند. فیلم دوم گدار در ابتدا ظاهراً همان مسیر را دنبال می‌کند: مردی که در بازی مرگبار گربه و موش گرفتار است و با زنی که از خطر بی‌خبر است شوخی می‌کند، و همچنین چند برش ناگهانی زائد نیز دیده می‌شود. با این حال «Le petit soldat» پیچ‌وتاب‌هایی در فضاسازی و روایت دارد و تکرارِ اثر پیشین نیست. علاوه بر این، تدوین محکم‌تر و صحنه‌آرایی قدرتمندتر است؛ از همین حالا می‌توان احساس کرد گدار به بلوغی رسیده که در آثار بعدی‌اش در دههٔ ۱۹۶۰ مشهود خواهد بود. برای تماشاگران نیم‌قرن بعد، زمانی که جنگ الجزایر حتی از سوی برخی فرانسوی‌ها در حال فراموشی است، ممکن است این فیلم نقدی سیاسیِ خیلی تهاجمی به‌نظر نرسد. با این حال گدار چند اشارهٔ تلخ به جنگ جهانی دوم دارد و چنین القا می‌کند که همان نیروهایی که پانزده سال پیش با حقانیت در برابر هیتلر ایستاده بودند، اکنون علیه سرزمین استعماری خود دست به تجاوز زده‌اند. هرچند این فیلم از آثار کمتر بحث‌شدهٔ گدار است، برای من دست‌کم تأمل‌برانگیزتر از Breathless بوده، پرسش‌های اخلاقی‌ای مطرح می‌کند که همچنان در اروپای امروز موضوعیت دارند و شامل تحول‌های روایی تکان‌دهنده‌ای است. نقش کارینا در این فیلم بسیار جالب است. او مدت کوتاهی پیش از ساخت فیلم به فرانسه آمده بود و هنوز تنها زبان فرانسوی ابتدایی می‌دانست، بنابراین گدار به او دیالوگ‌های کمی داد. در بیشتر صحنه‌ها او نقش عروسکی شبیه باربی را دارد، نمادی از شیفتگی برونو. انگار برای تأکید بر این مسئله، گدار صحنه‌ای قرار داده که برونو چند دقیقه او را در ژست‌های مختلف عکس‌برداری می‌کند، گویی صرفاً برای دلِ بیننده قرار گرفته است. هرچند فیلم‌های بعدی گدار نشان داد که کارینا تنها زیبایی ظاهری نیست و بازیگر توانمندی است، اما نقش او در این فیلم اجازهٔ بروز آن استعداد را نمی‌دهد.