فیلم An Officer and a Gentleman 1982

«به آدم‌های بدبین گوش ندهید؛ این فیلم واقعاً حال‌ِ‌ات را خوب می‌کند. زک مایو، پس از سال‌ها زندگی کنار پدری الکلی و دنباله‌رو زنان، تصمیم می‌گیرد همه چیز را ترک کند و خودش به نیروی دریایی ملحق شود. او می‌خواهد خلبان جت شود و در مدرسه سختِ آموزش افسران هوانوردی ثبت‌نام می‌کند. زک که آدمی منزوی و عادت‌کرده به راه و روش خودش است، باید قواعد...

«به آدم‌های بدبین گوش ندهید؛ این فیلم واقعاً حال‌ِ‌ات را خوب می‌کند. زک مایو، پس از سال‌ها زندگی کنار پدری الکلی و دنباله‌رو زنان، تصمیم می‌گیرد همه چیز را ترک کند و خودش به نیروی دریایی ملحق شود. او می‌خواهد خلبان جت شود و در مدرسه سختِ آموزش افسران هوانوردی ثبت‌نام می‌کند. زک که آدمی منزوی و عادت‌کرده به راه و روش خودش است، باید قواعد را بپذیرد تا موفق شود. با شکل‌گرفتن دوستی‌ها و آغاز یک رابطه عاشقانه با دختری محلی، شاید بتواند از عهدهٔ آزمون‌ها برآید؛ اما باید نه تنها مربی سخت‌گیر و بی‌رحمش را قانع کند، بلکه خودش را هم متقاعد سازد. فیلم «An Officer and a Gentleman» در طول سال‌ها با برچسب «فیلم مخصوص زنان» و اثر اشک‌آور روبه‌رو شده است. به نظر من چنین برچسبی نادرست است. عشق نقش مهمی دارد—هم پیدا کردن آن پس از سال‌ها بسته بودن احساسات و هم حفظ آن پس از غنیمت دانستن فرصت—اما این فیلم به همان اندازه دربارهٔ عزم و پایداری است؛ دربارهٔ کشف نیروهای درونی برای رسیدن به هدف در برابر شانس‌های به‌ظاهر نامتوازن. این اثر واقعاً پیروزی اراده را به نمایش می‌گذارد؛ چیزی که در بسیاری از آثار مشابه پس از این فیلم کم‌یاب است. در طول برنامهٔ آموزشی صحنه‌های فوق‌العاده‌ای وجود دارد، از کشمکش مداوم مایو با گروهبان فولی تا رخدادی ویرانگر که یک دوستی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. فیلم ضربهٔ احساسی سنگینی وارد می‌کند. بازیگران به‌طور یکپارچه درخشان‌اند: ریچارد گیر در نقش مایو بسیار مناسب است و شایان توجه است که او در آن زمان ۳۲ ساله بود و نقش یک تازه‌وارد اوایل بیست‌سالگی را بازی می‌کرد—نشانه‌ای از توانایی‌ای که کمتر به چشم آمد. دبرا وینگر برای نقش پائولا نامزد جایزهٔ بهترین بازیگر زن شد. گفته می‌شود گیر و وینگر در پشت‌صحنه رابطهٔ خوبی نداشتند، اما این در فیلم محسوس نیست، چون شیمی میانشان می‌جوشد و نتیجه کار یکی از بازگشت‌های خوشایند است. اما شایستهٔ تقدیر است لوئیس گاسِت جونیور که به‌حق جایزهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل را دریافت کرد؛ اجرای او در نقش گروهبان فولی برجسته و از بهترین‌های دههٔ ۱۹۸۰ است. دیوید کیث و دیگر بازیگران نیز نمایش قوی‌ای دارند و کارگردانی تیلور هکفورد روان و بی‌تجاوز است. فیلم‌نامهٔ درگیرکننده و تدوین حساب‌شده نیز قابل‌توجه‌اند، و ترانهٔ تم فیلم "Up Where We Belong" جایزهٔ بهترین ترانهٔ اوریژینال را برد. برخی منتقدان فیلم را جنسیت‌زده خوانده‌اند—کمی زیاده‌روی است! شاید برای برخی تعجب‌آور باشد، اما بسیاری از زنان واقعاً دوست دارند توسط یک قهرمان جذاب به‌دور برده شوند، و به‌ همان ترتیب بسیاری از مردان هم مایل‌اند نقش قهرمان را ایفا کنند. افزون بر این، شخصیت‌پردازی‌ها در این فیلم عمق قابل‌توجهی دارند. ۹/۱۰» «این در واقع فیلمی است دربارهٔ یک دوئت قدرتی—که تا پایان فیلم به‌وضوح شکل نمی‌گیرد. بقیهٔ فیلم برای همهٔ درگیران تجربه‌ای نسبتاً متوسط است. ریچارد گیر—بازیگری که شهرتش حتی امروز هم برایم جای سؤال است—در نقش «زک» بازی می‌کند؛ پس از مرگ مادر توسط پدرش «بایرون» (رابرت لاجیا) بزرگ شده است. حالا که بالغ شده، باید یاد بگیرد روی پای خودش بایستد. او مصمم است خودش را اثبات کند و طبعاً دنبال پدر به ارتش می‌پیوندد؛ در مدرسهٔ افسران نیروی دریایی با مربیِ بی‌تعارف و سخت‌گیرِ «گروهبان فولی» (لوییس گاسِت جونیور) روبه‌رو می‌شود و در عین حال با «سید» (دیوید کیث) و «پائولا» (دبرا وینگر) دوست می‌شود. زک آدمی زیرک است و خیلی زود در پایگاه دسیسه‌هایی راه می‌اندازد که نهایتاً او را با مربیِ هم‌قد و قواره‌اش درگیر می‌کند—مِی‌گیری که زک را تا آستانهٔ شکستن می‌سنجد. بیرون از پایگاه، او و دوستش با پائولا و دوستِ او «لینت» (لیسا بلانت) در ارتباط‌اند و حالا باید زندگی جنسی‌اش را با عزمش برای نماندن در رسته در برابر دشمن تنظیم کند. متأسفانه در تمام این ماجراها چیزی واقعاً قابل‌پیش‌بینی وجود دارد؛ شما تقریباً از همان ابتدا می‌دانید که خط داستانی چه خواهد شد. اگرچه گاسِت جونیور به‌عنوان گروهبانی سرسخت مؤثر است، سایر شخصیت‌پردازی‌ها بسیار سطحی‌اند—همان‌قدر کم‌عمق که یک رودخانهٔ اتیوپیایی در ماه ژوئیه. مانند بسیاری از فیلم‌های این سوژه، افراد حاضر در نیروهای مسلح متکبر و کم‌هوش نشان داده می‌شوند و زک—با وجود خوش‌قیافه بودن—چندان این دیدگاه را تغییر نمی‌دهد، هرچند انگیزه‌اش برای موفقیت از بسیاری موارد صادقانه‌تر است. چهل سال گذشته و بعید می‌دانم این فیلم در دوره‌های «بازنشر سالگرد» جایگاه ویژه‌ای پیدا کند. آن موقع کارش را کرد، کاری که حالا دیگر ضرورتی ندارد. مثل بسیاری از آثار دیگر ریچارد گیر، تا حد زیادی فراموش‌شدنی است. کمتر «Up Where We Belong» و بیشتر «پایین، پایین، خیلی پایین...»»