فیلم The Pope’s Exorcist 2023

بر اساس شخصیتی واقعی از وجوه تاریک عملیات اخیر واتیکان، راسل کرو رِدا بر تن می‌کند و به صومعه‌ای دورافتاده در اسپانیا می‌رود تا با «پدر اِسکیبل» (دنیل زواتّو) دیدار کند. علت؟ به نظر می‌رسد پسری جوان توسط شیطانی بسیار بدجنس تسخیر شده است. پدر امرث با این موقعیت‌ها غریبه نیست و می‌داند که اکثریت قریب به اتفاقِ این موارد ربطی به مراسم شیطانی ندارند...

بر اساس شخصیتی واقعی از وجوه تاریک عملیات اخیر واتیکان، راسل کرو رِدا بر تن می‌کند و به صومعه‌ای دورافتاده در اسپانیا می‌رود تا با «پدر اِسکیبل» (دنیل زواتّو) دیدار کند. علت؟ به نظر می‌رسد پسری جوان توسط شیطانی بسیار بدجنس تسخیر شده است. پدر امرث با این موقعیت‌ها غریبه نیست و می‌داند که اکثریت قریب به اتفاقِ این موارد ربطی به مراسم شیطانی ندارند و بیشتر جنبهٔ مسائل روانی دارند. اما خیلی زود درمی‌یابد که این مورد، تسخیری جدی و بالقوه کشنده است و او و همکارش باید بفهمند در این مکان چه گذشته و دشمنِ خشونت‌بارشان دقیقاً کیست، پیش از آن‌که امیدی به فرستادن آن به سایه‌ها داشته باشند. این خلاصهٔ داستان است؛ انصافاً کرو نقش خود را با کمی جذابیت بازی می‌کند، اما باقیِ فیلم همان فرمول همیشگی است: موسیقی بلند، جلوه‌های بصری پرزرق‌و‌برق و سکانس‌های درام تکراری — جیغ‌ها، چشمان بیرون‌زده، بالا رفتن از سقف، پرتاب بدن‌ها و آب مقدس در همه‌جا؛ حتی اندکی ارجاع به تفتیش عقاید اسپانیا برای باورپذیری بیشتر آمده است. بد نیست — افتضاح هم نیست؛ اما همه‌چیز بسیار تکراری است. واقعی بودنِ جن‌گیر، باعث نمی‌شود فیلم از میان انبوه آثار مشابه با شروع، میانه و پایان یکسان جدا شود. برای تلویزیون در ایام هالووین مناسب است، اما نسخهٔ سینمایی چیز چندانی به تجربه اضافه نمی‌کند. دیدن فرانکو نِرو که هنوز فیلم می‌سازد خوشحال‌کننده است، ولی در کل فیلمی قابل قبول است و نه بیشتر. «جن‌گیر پاپ» با سکانس‌های ترسناکِ خوب ریسک می‌کند؛ جولیوس آویِری در کارگردانی این لحظات تردیدی به خود راه نداده و از ردهٔ سنی R برای نشان‌دادن مقدار قابل‌توجهی خون و خشونت بهره برده است. متأسفانه فیلم نتوانسته از فرمول‌های رواییِ «آدم‌های تسخیرشده» که طی دهه‌ها در این زیرژانر تکرار شده‌اند رها شود. راسل کرو تا حد زیادی فیلم را بالا می‌برد و اجرای همه‌جانبه‌ای ارائه می‌دهد که لحظات دراماتیک را بی‌وقفه با جنبهٔ شوخ‌طبعی شخصیتش درآمیخته می‌کند. با این حال، تغییرات مداوم لحن دربارهٔ نوع فیلمی که تماشا می‌کنیم ابهام ایجاد می‌کند. شخصاً فیلمی مخلوط از خوب و نه چندان خوب است. امتیاز: C+ وقتی برای فیلمی مثل «جن‌گیر پاپ» بلیت می‌خرید، تقریباً معلوم است چه انتظاری باید داشته باشید: نمادهای کاتولیک مثل تسبیح، صلیب‌ها، آب مقدس، آیین‌های کلیسایی و دعاهای فراوان برای مقابله با تسخیر شیطانی یک بی‌گناه. همهٔ عناصر معمول حضور دارند، اما فیلم جولیوس آویِری به‌طرز شگفت‌آوری—هرچند تا اندازه‌ای کلیشه‌ای—نگاهی تازه به زیرژانر ترسناک دینی ارائه می‌دهد. با داستانی حساب‌شده و بازی درگیرکنندهٔ راسل کرو قوت می‌گیرد؛ فیلم روایت پدر گابریل امرث (کرو)، رئیس جن‌گیریِ واتیکان و یکی از چهره‌های جنجالی دوران مدرن کلیسا را دنبال می‌کند. فیلمنامه از پرونده‌های واقعی او در زمان انجام جن‌گیری‌ها الهام گرفته است که همین موضوع کافی است تا پوستتان سیخ شود. فیلم دنبال پدر امرث است که به اسپانیا سفر می‌کند تا تسخیرِ پسری جوان را بررسی کند. با کمک کشیش محلی، پدر اِسکیبل، او تلاش می‌کند پیش از آن‌که دیر شود به کودک کمک کند و در این مسیر توطئه‌ای چندصدساله را کشف می‌کند که واتیکان سال‌ها تلاش کرده پنهانش کند. این داستان واقعاً خوب و نسبت به بسیاری از خیال‌پردازی‌های دیگر دربارهٔ تسخیرها قابل‌باورتر است. صحنه‌های ترسناک محکم، خشونتِ خونین و تصاویرِ هولناک همگی خوب اجرا شده‌اند. فیلم کمی شوخ و سبُک است ولی با صداقت اجرا شده و از افتادن به ورطهٔ مضحک بودن جلوگیری می‌کند. این فیلم از آن نوع آثار «آن‌قدر بد که خوب است» نیست؛ واقعاً فیلم خوبی‌ است. هرچند شاید چیز زیادی فیلم را از سایر داستان‌های جن‌گیری جدا نکند—بویژه با سکانس‌های متعدد کشیشانی که دعا می‌خوانند و صلیب را جلوی کودکی تسخیرشده تکان می‌دهند—عمق روایت تفاوت بزرگی ایجاد می‌کند. همه عناصر از فیلمنامه و کارگردانی تا بازی‌ها با هم هم‌سو عمل می‌کنند. «جن‌گیر پاپ» قرار بود فراموش‌شدنی باشد اما این‌طور نیست؛ من از آن لذت بردم چون بیش از وعده‌اش ارائه می‌کند و بهتر از حدِ انتظار است. در پایان فیلم واقعاً به این فکر افتادم که کرو و زواتّو می‌توانند در قسمت‌های بعدی هم نقش تیم کشیش‌های سخت‌کوش را بازی کنند—و فیلم عمداً برای دنباله آماده شده است. هرچند این ایده خنده‌دار به نظر می‌رسد، من قطعاً آن دنباله‌ها را تماشا می‌کنم. در واقع فیلم خوبی است؛ در پایان کمی تاریک می‌شود. از اینکه چقدر از «جن‌گیر پاپ» لذت بردم خوشحال شدم. پس از دیدن تریلرها اول فکر می‌کردم فیلمی استاندارد از دستۀ آثار تسخیر است که بارها دیده‌ام؛ و در حالی که بخش زیادی از آن درست است، چیزهایی در فیلم هست که تماشایش را لذتبخش می‌کند. فیلم تلاش نمی‌کند چیز کاملاً نوآورانه یا تحول‌گرا ارائه کند، اما هر چیزی که دارد با دقت و وسواس اجرا شده است. کارگردانی عالی و ریتم سریع باعث شده هر سکانس حس فوریت داشته باشد وقتی شخصیت‌ها در تلاش برای انجام جن‌گیری‌اند. درون‌مایهٔ عمیقی از تاریخ و ساختار کلیسا شکل گرفته، با جناح‌ها و بازی‌های سیاسی که بعد متفاوتی به فیلم می‌دهد و از حالت کلیشه‌ای «یک کشیش را اینجا بگذارید» بیرونش می‌آورد. بهترین بخش برای من بازی‌ها بود. فکر می‌کنم همهٔ بازیگران بزرگسال کارشان را خیلی خوب انجام داده‌اند. راسل کرو در هر صحنه می‌درخشد و برداشت متفاوتی از نقش جن‌گیر ارائه می‌دهد؛ جایی که اغلب بازی‌ها بسیار جدی و مِلودراماتیک‌اند، کرو کمی بازیِ شوخ و جوان‌پسند به شخصیت می‌دهد که در صحنه‌های پرتنش آرامش‌بخش است. تعامل او با دنیل زواتّو عالی است؛ این دو خیلی خوب از یکدیگر تغذیه می‌کنند و به‌طرز قابل‌توجهی فیلم را در بسیاری از نقاط پیش می‌برند. الکسِ اسّو عملکرد خوبی دارد هرچند کمتر به او پرداخته شده. دو کودک بازیِ متوسطی دارند؛ پسر نقشِ کلیشه‌ای یک کودک تسخیرشده را بازی می‌کند و دختر در بسیاری جهات سطحی به نظر می‌رسد. تنها ایرادی که از کل فیلم دارم کمبود ابتکار در داستان است. هر ضربهٔ داستانی چیزی است که قبلاً دیده‌ایم؛ ایدهٔ تازه‌ای وارد روایت نشده است. تنش خوب است اما چیز خاصاً ترسناکی در آن وجود ندارد. در کل اگر فیلم به کارگردانی و بازی‌های عالی مجهز نبود، می‌توانست شکست بخورد. امتیاز: 63% — حکم: قابل قبول یک قسمت از سریال Supernatural بهتر از این فیلم کار می‌کرد. در بهترین حالت فیلمی متوسط بود. فیلم بدی بود.