فیلم Birth 2004

می‌دانید که من شان را بسیار دوست داشتم و هنوز هم، با گذشت سال‌ها، نتوانسته‌ام او را از ذهنم بیرون کنم. یادم می‌آید وقتی فیلم در سال ۲۰۰۴ منتشر شد، همه‌جا به‌خاطر «صحنهٔ حمام» جنجال به پا شد و انتقادات تند زیادی دربارهٔ کندی داستان و کم‌تر ترسناک بودنِ آن مطرح شد. فیلم «Birth» پر از نکات درخشان در ساخت سینمایی است؛ طبیعی است که همهٔ...

می‌دانید که من شان را بسیار دوست داشتم و هنوز هم، با گذشت سال‌ها، نتوانسته‌ام او را از ذهنم بیرون کنم. یادم می‌آید وقتی فیلم در سال ۲۰۰۴ منتشر شد، همه‌جا به‌خاطر «صحنهٔ حمام» جنجال به پا شد و انتقادات تند زیادی دربارهٔ کندی داستان و کم‌تر ترسناک بودنِ آن مطرح شد. فیلم «Birth» پر از نکات درخشان در ساخت سینمایی است؛ طبیعی است که همهٔ این عناصر برای همه تماشاگران جذاب یا گیرا نباشد، اما تسلط هنری در هر دو سوی دوربین و وجودِ رگه‌ای مبهم و خونین که در سراسر فیلم جریان دارد، آن را به تابلویی قابل‌توجه تبدیل می‌کند. خلاصهٔ داستان: نیکول کیدمن در نقش آنا ظاهر می‌شود؛ زنی که قرار است دوباره ازدواج کند اما دنیا و زندگی‌اش برهم می‌خورد وقتی پسربچه‌ای جوان (کامرون برایت) سر می‌رسد و اعلام می‌کند که تجسم دوبارهٔ همسر اولِ مردهٔ اوست. کارگردان جاناتان گلیزر و هم‌نویسندگانش ژان-کلود کاری‌یر و میرلو آددیکا عمداً فضا را مبهم نگه می‌دارند — واقعیت این است که موضوعِ مطرح‌شده ذاتاً مبهم است و جای بحث و تأمل بسیار دارد. فیلم با نرمی و تسلط پیش می‌رود؛ تأملاتی دربارهٔ عشق، سوگ و خشم با مهارتِ تمام به تصویر کشیده می‌شوند. حتی استعارهٔ تونل تولد هم خودنماییِ خودخواهانه نیست؛ از همان ابتدا گلیزر می‌خواهد و می‌تواند تماشاگرانی را که به این قصه علاقه‌مندند در برابر جذابیت‌های خلسه‌آور فیلم قرار دهد و آن‌ها را به همراهی با آسیب‌پذیری آنا وا دارد، در حالی که اطراف او در تلاش‌اند تا برای ذهنیت او دلیلی منطقی یا قابل‌قبول بیابند. به‌راستی فیلم به‌عنوان یک اثر صرفاً سرگرم‌کننده سخت‌فروش است؛ حتی بیش از یک دهه پس از انتشار، هنوز کسانی هستند که از این ناراحت‌اند که عناصر اشاره‌شدهٔ ماوراءالطبیعی، محور اصلی روایت نیستند. سازندگان مرز نازکی میان ذوق‌زدگی و بدسلیقگی — و شاید حتی خودبزرگ‌بینی — را می‌آزمایند، اما اتهامِ کسل‌کننده بودنِ «Birth» نادرست است. فیلم هرگز کارت‌هایش را رو نمی‌کند و رازِ آن همیشه قدرتمند باقی می‌ماند، و بازیِ کیدمن و لورن باکال به‌تنهایی برای تحسینِ هنر بازیگری کافی است. «Birth» از سوی بسیاری منفور انگاشته شد و در برخی محافل حتی خشم‌برانگیز بود، اما تصویری است وسوسه‌انگیز؛ معمایی طراحی‌شده برای برانگیختن واکنش، خواه مثبت و خواه منفی. ۸/۱۰