فیلم The French Lieutenant’s Woman 1981

وقتی در داستانی دو خط زمانی جداگانه وجود دارد، معمولاً کارگردان سعی می‌کند طوری عمل کند که نتوان به‌راحتی میان آن‌که ممکن است واقعی باشد و آن‌که مصنوعی به نظر می‌رسد تفاوت گذاشت. در این فیلم اما درست خلاف این روش جواب می‌دهد؛ ما هم‌زمان سرنوشت زنی ویکتوریاییِ محدود در قراردادهای اجتماعیِ سخت را با نسخه‌ای ولخرج‌تر و دههٔ ۱۹۷۰یِ آن پی می‌گیریم. در روایت...

وقتی در داستانی دو خط زمانی جداگانه وجود دارد، معمولاً کارگردان سعی می‌کند طوری عمل کند که نتوان به‌راحتی میان آن‌که ممکن است واقعی باشد و آن‌که مصنوعی به نظر می‌رسد تفاوت گذاشت. در این فیلم اما درست خلاف این روش جواب می‌دهد؛ ما هم‌زمان سرنوشت زنی ویکتوریاییِ محدود در قراردادهای اجتماعیِ سخت را با نسخه‌ای ولخرج‌تر و دههٔ ۱۹۷۰یِ آن پی می‌گیریم. در روایت قدیمی‌تر با «سارا»ی خجالتی (مریل استریپ) آشنا می‌شویم که بعد از رابطه‌ای با افسر فرانسوی عنوان فیلم در پی جبران است و قرار نامناسبی با «چارلز» (جرمی آیرونز) برقرار می‌کند که از او آدم شرافتمندتری به نظر می‌رسد. در سناریوی معاصر همان دو بازیگر نقش «آنا» و «مایک» را بازی می‌کنند؛ هر دو متأهل‌اند و در واقع بازیگرانِ زندگیِ واقعی‌اند که این شخصیت‌ها را در فیلمی دربارهٔ زندگی‌شان بازآفرینی می‌کنند. حال روایتِ دو رابطه به‌طور موازی پیش می‌رود. این ساختار پیچیده‌تر از آنچه به نظر می‌رسد نیست، چون اقتباس هارولد پینتر از رمان اصلی و بازیِ درخشانِ استریپ و آیرونز ما را قانع می‌کند که با وجود تماشای دو داستان مجزا، شباهت‌های چشمگیری میان آن‌ها وجود دارد؛ حالتی که زندگی، هنر را بازتاب می‌دهد. من نسخهٔ قدیمی‌تر را بیشتر پسندیدم، نه به‌خاطر شخصیتِ سارا که صادقانه بگویم نسبتاً کم‌چهره است، بلکه به‌خاطر بازیگران مکمل که توانستند محیط سختگیر، مردسالار و ریاکار آن دوره را بهتر برجسته کنند؛ و استریپ در نقش سارا خوب عمل می‌کند. داستان معاصر برای ذائقهٔ من بیشتر شبیه ملودرام شدنی بود: رفتارها دوپهلوتر و خودخواهانه‌تر است و این امر به پیش‌بینی‌پذیری مایوس‌کننده‌ای منجر می‌شود—هرچند برای بعضی‌ها قابل‌درک‌تر هم خواهد بود. من طرفدار آیرونز نیستم، اما او در هر دو تکرار نقش‌ها خوب ظاهر می‌شود و با استریپی که به‌راحتی و قانع‌کننده بین دو شخصیت جا‌به‌جا می‌شود، ترکیبِ قابل‌توجهی می‌سازد. ریتم فیلم گاهی کُند می‌شود و شاید کارل ریز می‌توانست آغاز نسبتاً سنگین را کمی جمع‌وجورتر کند، اما طراحی صحنه و تولید در هر دو خط داستانی خوب کار شده است، و وقتی خطوط داستانی شکل می‌گیرند و هر دو روایت تثبیت می‌شوند، فیلم تبدیل به قصه‌ای جذاب دربارهٔ عشق، شهوت، خیانت و دروغ می‌شود.