فیلم Playtime 1967

در برخی جهات این فیلم مرا به یاد اثری انداخت که می‌تواند یک نیمه از صفحه‌نمایش را سیاه‌وسفید و نیمهٔ دیگر را رنگی نمایش دهد. نیمهٔ سیاه‌وسفید مربوط به «هولو» (ژاک تاتی) است که به پاریسی بازگشته که می‌شناسد اما دیگر واقعیّت‌هایش را به‌خوبی نمی‌شناسد. نیمهٔ رنگی زندگی چند گردشگر آمریکایی را دنبال می‌کند که در «گشت‌زنی» اروپا‌اند؛ از نظر زبان گم‌وگورند اما با همهٔ...

در برخی جهات این فیلم مرا به یاد اثری انداخت که می‌تواند یک نیمه از صفحه‌نمایش را سیاه‌وسفید و نیمهٔ دیگر را رنگی نمایش دهد. نیمهٔ سیاه‌وسفید مربوط به «هولو» (ژاک تاتی) است که به پاریسی بازگشته که می‌شناسد اما دیگر واقعیّت‌هایش را به‌خوبی نمی‌شناسد. نیمهٔ رنگی زندگی چند گردشگر آمریکایی را دنبال می‌کند که در «گشت‌زنی» اروپا‌اند؛ از نظر زبان گم‌وگورند اما با همهٔ فناوری‌ها و مدرنیزاسیونِ این شهر قدیمی کاملاً آشنایند. استثنایی در میان آن گروه هست: «باربارا» (باربارا دنک) که جسورتر است و گاهی به‌طور تصادفی با هولویی برخورد می‌کند که همیشه نمی‌تواند آدم‌هایی را که می‌خواهد، آن‌طور که انتظار دارد، ملاقات کند. همان‌طور که در آثار تاتی معمول است، فیلم به همهٔ جنبه‌های زندگی مدرن و رفتارهای اجتماعی طعنه می‌زند؛ اما اینجا طنز دیگری هم از ابزارها و وسایلی بیرون می‌کشد که قرار بوده کار را کم کنند و در عمل یا کار نمی‌کنند یا بیش از پیش نیروی کار می‌طلبند — درحالی‌که می‌شد به سادگی یک دربان یا پیشخدمت استخدام کرد. کل آن ماجرای فاجعه‌بار به افتتاحیهٔ یک رستوران با طراحی باشکوه می‌رسد که از یک کاشی لق آغاز می‌شود و با صحنه‌ای هرج‌ومرج‌آمیز پایان می‌یابد؛ صحنه‌ای که طنز طبیعی و موقعیت‌محورش شایستهٔ چارلی چاپلین است، اما این‌بار با زنگ‌ها، بوق‌ها و چراغ‌های چشمک‌زن بیشتر. گفتگوی چندانی وجود ندارد؛ فیلم در واقع مجموعه‌ای از موقعیت‌هاست که به هم دوخته شده‌اند و گاهی شما را با اضطراب و دل‌نگرانی منتظر اتفاق بعدی می‌گذارند و گاهی نیز با رضایت کامل سر تأیید تکان می‌دهید — در حالی که این مرد بیچاره در بارانی‌اش تلاش می‌کند چیزی از روزش نجات دهد. فیلم کمی طولانی‌ست و ریتم عمداً کند نیم‌ساعت اول از نگاه تماشاگران دههٔ ۲۰۲۰ تکراری می‌نماید، اما نکات برجسته و نوع شخصیت‌پردازی در آن خوب پا برجا مانده و همچنان چند ساعتی لذت‌بخش فراهم می‌آورد.