فیلم Roman Holiday 1953

کمدی‌ای سبک و دلپذیر که با دو اجرای دوست‌داشتنی و کاریزماتیکِ گریگوری پک و آدری هِپبِرن—در نخستین نقش بزرگش—همراه است. دوازده سال پیش هم این فیلم را دیدم و هنوز هم سرشار از لذت است. امتیاز: ۴٫۵ از ۵. آدری هِپبِرن نقش شاهزاده میهمانی به نام «آن» را بازی می‌کند که در سفر کوتاه و فشرده‌اش در اروپا بالاخره به رم می‌رسد. طبق روال، اطرافیانش او...

کمدی‌ای سبک و دلپذیر که با دو اجرای دوست‌داشتنی و کاریزماتیکِ گریگوری پک و آدری هِپبِرن—در نخستین نقش بزرگش—همراه است. دوازده سال پیش هم این فیلم را دیدم و هنوز هم سرشار از لذت است. امتیاز: ۴٫۵ از ۵. آدری هِپبِرن نقش شاهزاده میهمانی به نام «آن» را بازی می‌کند که در سفر کوتاه و فشرده‌اش در اروپا بالاخره به رم می‌رسد. طبق روال، اطرافیانش او را به خواب می‌فرستند؛ اما او تصمیم می‌گیرد لباس‌هایی معمولی بپوشد و کمی شهرگردی کند. اول فکر می‌کردم با مردی جذاب و لوتاریویی روبه‌رو شود، اما نه—او با روزنامه‌نگار آمریکایی، گریگوری پک، دیدار می‌کند؛ نمونهٔ تمام‌عیارِ مرد عادی. پر از داروهای خواب‌آور است که قبل از بیرون رفتن به او داده بودند و سر از آپارتمانِ او درمی‌آورد؛ صبح وقتی او می‌فهمد کیست، می‌فهمد رئیسش دنبال یک گزارش اختصاصی است! تقریباً بی‌پول، او راه بازگشت را در پیش می‌گیرد اما دوباره «به‌صورت تصادفی» با «جو» برخورد می‌کند و همراه با دوست عکاسش «ایروینگ» (ادی آلبرت)، این سه وارد ماجراهایی سرگرم‌کننده و جذاب در شهر ابدی می‌شوند، جایی که این زن جوان بالاخره موفق می‌شود از زندگی محافظه‌کارانه‌اش فرار کند—حتی موهایش را کوتاه می‌کند—تا اینکه به‌تدریج واقعیت دوباره بر همهٔ آن‌ها تحمیل می‌شود. شیمی بین هپبرن و پک فوق‌العاده است؛ فیلمنامه و موقعیت‌ها به ما اجازه می‌دهند که تماشاگر باشیم چگونه کم‌کم عاشق یکدیگر می‌شوند. اجرای هپبرن با معصومیتی جذاب همراه است؛ او به‌خوبی حس زنی را منتقل می‌کند که بالاخره طعم آزادی را چشیده اما می‌داند این آزادی فقط موقتی است. صحنه‌های مشترک او با پک و آلبرت سرگرم‌کننده‌اند و نقشه‌های زیرکانهٔ آن‌ها پیوسته تغییر می‌کند. موسیقی ژُرژ اوریک شیک و شیطنت‌آمیز است و ظاهرِ سبک‌دار فیلم تماشای آن را لذت‌بخش می‌کند. فیلمی کلاسیک که نشان می‌دهد گاهی «کم‌تر، بیشتر است». بسیاری این فیلم را اولین و برجسته‌ترین اثر در کارنامهٔ آدری هپبرن می‌دانند. چه چیزی این فیلم را خاص می‌کند؟ در واقع، چندان چیزِ عجیب و غریبی نیست. داستان خیلی ساده است: فرار نسبتاً نوجوانانهٔ یک شاهزادهٔ جوان که از مسئولیت‌ها و دیده‌شدنِ همراه تاج خسته شده و تصمیم می‌گیرد برای چند ساعت جوانی‌اش را تجربه کند. مشکل این است که او بی‌خبر وارد خانهٔ یک روزنامه‌نگار آمریکایی می‌شود که قرار است او را مصاحبه کند و می‌خواهد از موقعیت استفاده کند. طبیعی است که تماشاگران تا حدودی شاهد رمانتیسیسم بین شاهزاده و آدم معمولی خواهند بود. آیا قابل‌پیش‌بینی و کلیشه‌ای است؟ بله، اما همین توهمات بود که سینما را با جادوی دنیای سلطنتی تغذیه می‌کرد—نه لزوماً به زیان خودش. اگر داستان چندان درخشان نیست و به خاطر سادگی و انتخاب‌ها و راه‌حل‌های بدیهی‌اش برجسته می‌شود، پس چه چیزی باقی می‌ماند؟ صحنه‌آرایی؟ لباس‌ها؟ صدا؟ فیلم‌برداری؟ تا حدی همهٔ این‌ها. لوکیشن‌ها بسیار خوب اجرا شده‌اند و فیلم که عملاً در رم فیلم‌برداری شده، یکی از نخستین و بهترین کارت‌پستال‌های سینمایی از این شهر است. هنوز کسانی را می‌شناسم که به رم رفته‌اند و جاهایی را که شخصیت‌ها در آن حضور دارند، مثل فوارهٔ تروی یا «دهان حقیقت»، دیده‌اند—نمادهای گردشگری‌ای که این فیلم به جاودانه‌شدنشان کمک کرد. بدون جلوه‌های ویژهٔ عظیم، فیلم صدایی جوّی و موسیقی خوب دارد و فیلم‌برداری سیاه‌وسفید آن بسیار خوب است. صحنه‌های دو شخصیت اصلی که با وسپا از خیابان‌های مرکز شهر عبور می‌کنند، به‌ویژه جنبهٔ خاطره‌انگیزی دارند. می‌توان گفت تدوین فیلم نیز به‌خوبی انجام شده و ریتم داستان شیک و خوشایند است. اما این فیلم بدون آدری هپبرن چه می‌شد؟ به نظرم غیرممکن است این نقش را با بازیگر دیگری تصور کرد. او نجابت و آرامش شایستهٔ یک عضو خانوادهٔ سلطنتی را داشت و نقش را با اصالت، باورپذیری و دوست‌داشتنی‌بودن همراه ساخت. غیرممکن است فیلم را ببینی و نسبت به شخصیت او حس دل‌سوزی و عنایت نداشته باشی؛ کسی که فقط چند ساعت می‌خواهد از یکنواختی و قیدوبندهای رسمی فاصله بگیرد. انتخاب گریگوری پک به‌عنوان روزنامه‌نگاری که به او کمک می‌کند و نسبت به او احساس رمانتیک پیدا می‌کند، انتخابی منطقی و موفق بود.