فیلم Father Mother Sister Brother 2025

«پدر مادر خواهر برادر» قصد دارد یک تریپتیک محتاطانه درباره انزوا و پیوندهای خانوادگی در دنیای مدرن باشد، اما ساختار خشک و پرهیزش از کشمکش، آن را به تمرینیِ صرف در سبک بدل کرده که از محتوای واقعی خالی می‌شود. عمداً یکنواخت، کند و تکراری است؛ جیم جارموش سکوتی تأمل‌برانگیز وعده می‌دهد که متأسفانه به تجربه‌ای عملاً تهی تبدیل می‌شود و نشان می‌دهد مینیمالیسم وقتی از...

«پدر مادر خواهر برادر» قصد دارد یک تریپتیک محتاطانه درباره انزوا و پیوندهای خانوادگی در دنیای مدرن باشد، اما ساختار خشک و پرهیزش از کشمکش، آن را به تمرینیِ صرف در سبک بدل کرده که از محتوای واقعی خالی می‌شود. عمداً یکنواخت، کند و تکراری است؛ جیم جارموش سکوتی تأمل‌برانگیز وعده می‌دهد که متأسفانه به تجربه‌ای عملاً تهی تبدیل می‌شود و نشان می‌دهد مینیمالیسم وقتی از ستونِ احساسی یا تماتیک تهی شود، چیزی جز رکود نیست. ناکامی‌ای کامل. امتیاز: D+ هرچند میان این سه فیلم چند نخ مشترک هست، در اصل این اثر تریپتیکی است درباره تعامل بزرگسالان — فرزندان و والدین. بخش نخست پدر (تام ویتز) را نشان می‌دهد که در جامعه‌ای دورافتاده زندگی می‌کند و فرزندانش (آدام درایور و میم بیالیک) با تردید نزد او می‌آیند. رابطه‌شان چندان نزدیک نیست، اما پسر «جف» گهگاه برای پدر پول می‌فرستد و به‌نظر می‌رسد همین کمک می‌کند وضعیت از وخامت بیشتر در امان بماند (یا شاید موضوع پیچیدگی بیشتری در پشت پرده هست). بعد می‌رویم به دوبلین، جایی که نویسنده مطرحِ «کاترین» (شارلوت رمپلینگ) هر سال یک مراسم چای عصرانه با دخترانش «تیم» (کیت بلانشت) و «لیلث» با موی صورتی (ویکی کریپس) دارد. آداب و رسومی که در این دیدار رعایت می‌شود و تلاش هر دو خواهر برای رسیدن به ویلای حومه‌ای مادر، نشان می‌دهد که ظاهرِ آراسته تنها چسبی است که این سه را در یک راستا نگه می‌دارد — و باز هم به نظر می‌رسد بازی فقط توسط یک نسل علیه نسل دیگر در جریان نیست. در نهایت به پاریس می‌رسیم، جایی که دوقلوهای بیست‌وچندساله در حال جمع‌کردن و بستن املاک والدین‌شان پس از مرگ تراژیک آنها هستند. این دوقلوها رابطه‌ای به‌طور ناخوشایندی نزدیک دارند: نوازشی، مهربان و مدام در حال یادآوری خاطرات، ولی باز هم شباهت‌هایی با دو بخش قبلی دارند. شخصاً بخش اول را بیشتر پسندیدم. ویتز از میزان آگاهی نسبت به فرزندانش برخوردار بود، اما آیا «امیلی» هم همین‌قدر از پدرش آگاه بود؟ رمپلینگ در آثارم معمولاً کم‌نقص است، اما آن داستان کمتر ما را به چالش می‌کشید، جز نشان‌دادن اینکه موفقیت و ثروت پاداش چندانی در برابر تنهایی نیست و فریب هم بازی‌ای است که همه خانواده می‌توانند در آن شریک باشند. خواهر و برادرها هم کمی تأثیرِ نامطبوعی روی من گذاشتند؛ هرچند طنزی محدود در آن پیدا می‌شود، اما احتمالاً به اثرگذاری آن طنزِ بخش اول که از درک تدریجی ما از اوضاع خانه‌ی برف‌گیر بیرون می‌آمد، نمی‌رسد. فیلم‌های مرکبی معمولاً ضربه‌خور و موفق‌اند؛ در مجموع باید گفت این مجموعه بیشتر از آنکه بخورد، خطا کرد. با وجود تلاشم، برخی کارگردانان آثاری دارند که برایم سخت قابل‌قدردانی‌اند — فیلم‌هایی که انگار چیزی کم دارند. اما گاهی این آفرینشگران غافلگیرم می‌کنند و آثاری می‌سازند که لذت‌بخش، درگیرکننده یا روشن‌گر است. اینطور باید درباره کار تازهٔ جیم جارموش گفت. در بسیاری از آثار او اتفاق چندانی رخ نمی‌دهد و می‌توان آنها را اوج سینمای مینیمالیستی دانست؛ بعضی از آثارش برایم سرد و دور از درگیری بوده‌اند، هرچقدر هم فرصت به آنها داده باشم. با این حال، گاهی جارموش از تقریباً هیچ، چیزی می‌سازد — و در این فیلم به‌خوبی از پسِ این کار برآمده است. این کمدی‌درام آرام در واقع از سه ویگنت مستقل اما مکمل تشکیل شده که درباره روابط آشفته ولی عجیباً دوست‌داشتنی بین فرزندان بالغ و والدینی که از نظر عاطفی و/یا جسمانی دورند صحبت می‌کند. در بخش اول، «پدر»، فرزندان بالغ دور از پدرِ کج‌خلق و گیج (تام ویتز) برای دیداری نامطمئن به خانهٔ روستایی او در نیوجرسی می‌آیند؛ دیداری مؤدبانه اما پرتنش که آن‌ها را نگران می‌کند، ولی ظاهر اغلب فریبنده است، به‌ویژه وقتی پای یک سالمند زیرک در میان باشد. سپس «مادر» را داریم که بازدید سالانهٔ خواهران (کیت بلانشت، ویکی کریپس) از خانهٔ مادری بیوه و کم‌حسّاس (شارلوت رمپلینگ)، نویسنده‌ای موفق، برای چای عصر را نشان می‌دهد. هرچند هر سه در دوبلین زندگی می‌کنند، به دلایلی فقط سالی یک‌بار برای این مراسم ناهنجار همدیگر را می‌بینند. و در بخش پایانی «برادر خواهر»، دوقلوها (ایندیا مور، لوکا سابات) را می‌بینیم که به آپارتمان خالی والدین در پاریس سر می‌زنند؛ والدینی که در یک سانحهٔ هوایی در آزور کشته شده‌اند. اگرچه بچه‌های یتیم به نظر رابطهٔ خوبی با مادر و پدر داشته‌اند، اما روشن می‌شود چیزهای زیادی دربارهٔ آنها نمی‌دانستند تا اینکه با تماشای برخی اشیای شخصی و فاش‌کننده رازهایی سربرمی‌آورد — شاید دورترین رابطه‌ای که در میان سه داستان نمایش داده شده است. درست به سبک کارگردان، اتفاقات زیادی در این فیلم رخ نمی‌دهد، اما با توجه به ماهیت روایت‌ها، حس عجیبی از صمیمیت وجود دارد — دستاوردی طنزآمیز برای فیلمی که بینندگان در واقع خیلی خوب هیچ‌یک از شخصیت‌ها را نمی‌شناسند اما بازهم احساسِ پُری و آشنایی می‌کنند. تا حدی این نتیجه‌گیری به خاطر عناصر تکرارشونده و یا بسیار خاصی است که در هر سه بخش حضور دارند و شباهت‌ها یا جهانی‌بودنِ این نوع روابط را نشان می‌دهد؛ چیزی که بسیاری از ما احتمالاً می‌توانیم با آن همذات‌پنداری کنیم. دقتی دقیق نیز در جزئیاتی چون طراحی صحنه، استفادهٔ مکرر از اشیاء، کار دوربین، بردارهای تماتیک و حتی کاربرد اصطلاحات روزمره به‌کار رفته است. این شیوه‌ای حساب‌شده است که بیننده را به شکل جذابی وارد روایت می‌کند، گویی خود او در زمان وقوع این رویدادها حاضر است. به‌راستی کیفیتی نامحسوس اما به‌شدت مجذوب‌کننده در کار وجود دارد — اتفاقی غیرمنتظره برای فیلمی که کم و بیش در آن چیز زیادی روی کاغذ اتفاق نمی‌افتد اما در عین حال بسیار آشنا و پر به‌نظر می‌رسد. از جهاتی «پدر مادر خواهر برادر» بهترین کارگردانیِ جارموش در بیش از یک دهه است، هم‌سطح آثاری چون «پترسون» (۲۰۱۶) و «تنها عاشقان زنده می‌مانند» (۲۰۱۳) و دور از برخی تجربیات سینمایی او که موفقیت‌آمیز نبودند. تماشاگرانی که کم‌حوصلگیِ زیادی نسبت به فیلم دارند شاید این اثر را خسته‌کننده و بی‌پایه بیابند، اما کسانی که فیلم‌هایی را دوست دارند که مثل یک کتاب خوب‌اند، احتمالاً از این فیلم لذت خواهند برد. و به‌قولِ بسیاری از شخصیت‌های این فیلم: کار تمام است!