فیلم The Shrouds 2024

دیدنِ سردرگمیِ یک فیلم‌سازِ بااستعداد در یکی از آثارش ناامیدکننده است. متأسفانه این دقیقاً مشکلی است که در جدیدترین اثرِ نویسنده-کارگردانِ مطرح، دیوید کراننبرگ، دیده می‌شود: فیلمی که به نظر پتانسیل داشت اما در محصول نهایی از هم می‌پاشد. کارش رلیک (با بازی وینسنت کسل) تاجر موفق کانادایی است که غرق در غم مرگ همسرش بکا (دیان کروگر) شده و برای کنار آمدن با این...

دیدنِ سردرگمیِ یک فیلم‌سازِ بااستعداد در یکی از آثارش ناامیدکننده است. متأسفانه این دقیقاً مشکلی است که در جدیدترین اثرِ نویسنده-کارگردانِ مطرح، دیوید کراننبرگ، دیده می‌شود: فیلمی که به نظر پتانسیل داشت اما در محصول نهایی از هم می‌پاشد. کارش رلیک (با بازی وینسنت کسل) تاجر موفق کانادایی است که غرق در غم مرگ همسرش بکا (دیان کروگر) شده و برای کنار آمدن با این فقدان، فناوری‌ای بحث‌برانگیز و تا حدی ماکابری اختراع می‌کند که به بازماندگان اجازه می‌دهد تا به قبرهای عزیزانشان چشم بدوزند و، به‌عبارتی، روند فرسایش اجساد آنها را زیر نظر داشته باشند. از این فرضیه (و تریلر گمراه‌کننده) ممکن است انتظار داستانی تاریک، وهم‌آلود و فراطبیعی برود؛ اما فیلم در اجرا از یک شاخه به شاخه دیگر می‌پرد، بدون جهت‌گیری یا پایانِ رضایت‌بخش، و تماشاگر را به دنبالِ ردی می‌کشاند که در انتها ناتمام و حل‌نشده به‌نظر می‌رسد. این ادعای ژانر وحشت—که به‌هرحال نه چندان ترسناک و جذاب است—در واقع بیشتر شبیه یک معمای روان‌شناسانه است که تارِ درهمی از خطوط داستانی را می‌بافد: وقایع پی‌درپیِ جاسوسیِ بین‌المللی و بازی‌های تکنولوژیک، سخنان پارانوئید و گاهی به‌طرز عجیبی شهوانیِ خواهری که به نظریه‌های توطئه اعتیاد دارد، تری (دیان کروگر در نقش مضاعف)، دلتنگیِ عاشقانه و آشفتهٔ شوهر سابقِ تری و هکر ماهر، موری (گای پیرس)، و ماجرای زشتِ عاشقانهٔ کارش با سو-مین (ساندرین هولت)، همسر نابینای یک تاجر مجارستانی رو به مرگ که می‌خواهد در توسعهٔ فناوری قبرستانیِ کارش سرمایه‌گذاری کند، در کنار دیگر نخ‌های سردرگم‌کننده و ظاهراً بی‌ارتباط. به این‌ها باید ریتمِ کند فیلم و تعدادی سکانسِ رؤیاییِ بیش از حد طولانی و چندان آگاه‌کننده را هم اضافه کرد؛ در نتیجه مخاطب با اثری واقعاً عجیب روبه‌رو می‌شود. در دفاع از فیلم باید گفت که فیلم‌برداریِ خلاقانه، بازی‌های قابل‌قبول و ثروتی غیرمنتظره از طنزِ به‌جا و زمان‌بندی‌شده—که یکی از بهترین ویژگی‌های اثر است—در آن دیده می‌شود؛ اما این مزایا برای نجاتِ کشتی‌ای که هرچه جلوتر می‌رود غرق‌تر می‌شود کافی نیستند، تا پایانِ ناگهانی و ناکافیِ فیلم. این قطعاً یکی از آن آثار است که احتمالاً بسیاری از تماشاگران را وادار می‌کند بپرسند «کارگردان چه فکری می‌کرد؟»؛ پرسشی منصفانه که پاسخِ روشنی برای آن به‌نظر نمی‌رسد. کراننبرگ در طولِ دورانِ کاری‌اش مجموعه‌ای ستودنی از آثار تولید کرده، اما تقریباً غیرممکن است بفهمیم اینجا دنبال چه چیزی بوده است. با وجودِ خونسردیِ خاص،ِ مهارتِ سنجیده و طنزِ سیاهِ عمیقِ خود، The Shrouds چهره‌ای متفاوت از دیوید کراننبرگ را نشان می‌دهد: کراننبرگی که این‌بار بیش از همیشه صمیمی و، با وجودِ تلاشِ او برای کم‌اهمیت جلوه دادن وجوهِ خودزندگی‌نامه‌ایِ فیلمنامه، شخصی ظاهر شده است. همسر کراننبرگ پس از بیماریِ طولانی در سال ۲۰۱۷ درگذشت و ممکن است در کارشِ وینسنت کسل ردّی از یک کدِ کراننبرگی ببینیم؛ دریچه‌ای که از طریق آن فیلم‌ساز بزرگ تجربیاتِ خود از فقدان، غم و شهوت را به اشتراک می‌گذارد و همچنین کشمکش انسان با فناپذیری و مرگ را نمایش می‌دهد. کارش تاجری در «کسب‌وکارِ مرگ» است که هم در خواب از همسر مرده‌اش تعقیب می‌شود و هم در بیداری توسط خواهر دوقلوی او (هر دو نقش را دیان کروگر بازی می‌کند) آزار می‌بیند. و از خلالِ توطئه‌ای که علیه امپراتوریِ روبه‌رشدِ تماشاگرانهٔ قبرستانیِ کارش در حال شکل‌گیری است، کراننبرگ می‌تواند بسیاری از دغدغه‌های دیرین خود را بررسی کند: تلاقیِ فناوری و بدنِ ما، سرنوشتِ پیوندهای انسانی، بحرانِ محیط‌زیست و به‌گونه‌ای ملموس‌تر، فروپاشی، فحشیه‌شدن، فساد و ناتوانیِ شکلِ جسمانیِ ما. کراننبرگ که صراحتاً می‌گوید بیشتر از سینما، تحت‌تأثیر رمان‌هاست، در The Shrouds رویکردی بسیار سنجیده، پیچیده و ادبی به روایت پیش می‌گیرد و پایانِ فیلم را با لحنی سنگین و احساسی می‌بندد، نه با شتابِ روایی یا تمایل به حل معما. ما پاسخ‌های معمای توطئه را در قالبِ بسته‌ای مرتب دریافت نمی‌کنیم؛ در عوض با دریافتی آزاردهنده روبه‌رو می‌شویم: این حقیقت که شخصیتِ اصلی هرگز از ترکِ همسرش پاک نخواهد شد و هر شیءِ جدیدِ آرزو نیز بارِ او را خواهد داشت و جای زخم‌های او را با خود خواهد برد.