فیلم Portrait of a Lady on Fire 2019

وقتی تیتراژ «پرترهٔ زنی در آتش» شروع شد، عملاً از حرکت و سخن گفتن ناتوان بودم. هر بار فکر می‌کردم فیلم دیگر بهتر از این نمی‌شود، سلین سیاما آن را به مراتبی بالاتر و غیریقینی می‌برد تا به یکی از برجسته‌ترین لحظات سینمای قرن بیست‌ویکم برسد. این فیلم نادر و گران‌بهایی است؛ در کارگردانی نفس‌گیر و در بیان احساسات، صادق و خالص. فیلمی است که...

وقتی تیتراژ «پرترهٔ زنی در آتش» شروع شد، عملاً از حرکت و سخن گفتن ناتوان بودم. هر بار فکر می‌کردم فیلم دیگر بهتر از این نمی‌شود، سلین سیاما آن را به مراتبی بالاتر و غیریقینی می‌برد تا به یکی از برجسته‌ترین لحظات سینمای قرن بیست‌ویکم برسد. این فیلم نادر و گران‌بهایی است؛ در کارگردانی نفس‌گیر و در بیان احساسات، صادق و خالص. فیلمی است که درد می‌کشد، هوس می‌ورزد، در سرور می‌رقصد و با شدتی فرشته‌سان و درنده‌خو به آسمان دست بلند می‌کند. به‌سادگی می‌توان گفت «پرترهٔ زنی در آتش» شاهکاری است و یکی از بهترین فیلم‌های هر سال. سلین سیاما این فیلمِ دوره‌ای را «مانیفست نگاه مردانه» خوانده که توصیفی دقیق و بلیغ از داستان عاشقانه بین دو زن فرانسوی در اواخر سدهٔ هجدهم است. ماریان (نئومی مرلان) مأمور می‌شود تا پرترهٔ عروسی هلوئیز (آدل هانل) را بکشد؛ زنی که تازه صومعه را ترک کرده و تمایلی به ازدواج ندارد. ماریان در نقش همراهِ او ظاهر می‌شود تا در روزها او را بپاید و شب‌ها مخفیانه در روشنایی آتش از او نقاشی بکشد. با گذشت زمان، صمیمیت و کشش میانشان رشد می‌کند و پرتره به نمادی از شدت عشقشان تبدیل می‌شود. بازی‌های اصلی ساختارمند و سنجیده‌اند؛ اشتیاق قوی میان دو زن بیشتر در نگاه‌ها، لمس‌های ظریف یک دستهٔ مو یا طرز قرار گرفتن دست‌های هلوئیز بروز می‌یابد. نزدیکیِ احساسی و جسمی این دو زن با شدتی آرام روایت شده که پایانی دلخراش را رقم می‌زند. فیلم عمدتاً زنانه است و مردان حاضر در آن نقش‌های کوتاهی دارند. شخصیت‌های مکمل مانند مادر هلوئیز (والریا گولینو) و خدمتکار سوفی نقش‌های کلیدی در روایت و بررسی موضوعاتی چون ازدواج‌های از پیش تعیین‌شده، انتظارات حرفه‌ای و مسائل سلامت زنان ایفا می‌کنند. تصویربرداریِ باشکوهِ کلر ماتون فضای حسی و رمانتیکی می‌سازد که با داستان همخوانی کامل دارد؛ از نظر هنری فیلم برجسته و از قدرتمندترین و فکری‌ترین درام‌های سال است. این فیلم هم از لحاظ زیبایی‌شناختی و هم در بازنمایی احساسات یک دستاورد بزرگ است. خلاصه اینکه «پرترهٔ زنی در آتش» تماشایی است و شاید بتوان آن را از بهترین آثار مربوط به سینمای دگرباشانه دانست؛ چه کسی فکرش را می‌کرد پرتره‌ها در قرن هجدهم مثل یک نسخهٔ قدیمیِ اپلیکیشن دوست‌یابی عمل کنند؟