فیلم Tanna 2015

رومئو-ژولیت قبیلهٔ جزیرهٔ تانا این فیلم نسخهٔ امسالِ «آغوش مار» (Embrace of the Serpent) برای اسکار است؛ یکی از پنج فیلمی که به نمایندگی از استرالیا برای بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان رقابت می‌کنند. تمام فیلم در جزیرهٔ تانا در وانواتو فیلم‌برداری شده و زبانِ محلی نائوواهال در آن صحبت می‌شود و بومیان نقش‌ها را بازی کرده‌اند. فیلم واقعاً خیره‌کننده است. در کودکی تصور اشتباهی داشتم که همهٔ مردمان...

رومئو-ژولیت قبیلهٔ جزیرهٔ تانا این فیلم نسخهٔ امسالِ «آغوش مار» (Embrace of the Serpent) برای اسکار است؛ یکی از پنج فیلمی که به نمایندگی از استرالیا برای بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان رقابت می‌کنند. تمام فیلم در جزیرهٔ تانا در وانواتو فیلم‌برداری شده و زبانِ محلی نائوواهال در آن صحبت می‌شود و بومیان نقش‌ها را بازی کرده‌اند. فیلم واقعاً خیره‌کننده است. در کودکی تصور اشتباهی داشتم که همهٔ مردمان قبیله‌ای، به‌ویژه آن‌ها که در جنگل‌های دور زندگی می‌کنند، همگی وحشی و بی‌رحم‌اند، مانند مردم جزیرهٔ سنتینل شمالی. هرگز به چنین جاهایی نرفته‌ بودم و با این مردم ملاقات نکرده بودم، اما مستندها و فیلم‌های داستانی چیزهای زیادی به من آموختند. این فیلم هم یکی از آثاری است که به آن‌ها و فرهنگ‌شان می‌پردازد. مردمان جزیرهٔ تانا از پذیرش فرهنگ بیرونی خودداری کردند تا فرهنگ هزارسالهٔ خود را حفظ کنند. همه‌چیز به فرزندانشان آموزش داده می‌شود؛ از شکار و گردآوری گرفته تا کشاورزی و دامداری. در عین حال آن‌ها با قبایل همسایه رقابت دارند که گاه به تلفات در هر دو طرف می‌انجامد. فیلم در قالب یک درام عاشقانه روایت می‌کند که چگونه عشق یک زوج جوان از سوی بزرگان طرد می‌شود، آن‌ها چگونه برای عشق‌شان می‌جنگند و این مبارزه در نهایت به اصلاحِ سنت‌ها منجر می‌شود. این داستان نسخهٔ وانواتویی رومئو و ژولیت است. هنگام تماشای فیلم قلبم تندتر می‌زد؛ چون با این مردم و آیین‌های‌شان آشنا نبودم و همیشه نگران بودم که اتفاقی ناگوار رخ دهد. فیلم خشونتِ شدید و بی‌پرده‌ای ندارد، اما داستان بارها به چنین موقعیت‌هایی می‌انجامد. در پایان نیز روایت به‌طور آرام و مؤثری پیام خود را منتقل می‌کند. لازم است یادآوری کنم که این فیلم بر اساس داستانی واقعی است که در دههٔ ۱۹۸۰ رخ داده است. «قبیله‌های ما آخرین نگهبانانِ کاستوم‌اند. اگر می‌خواهیم زنده بمانیم باید محکم به آن بچسبیم.» بازی‌ها بسیار طبیعی‌اند چون رخدادهای فیلم برگرفته از زندگی روزمرهٔ بازیگران است؛ آن‌ها می‌دانستند چه می‌کنند، که این برای سازندگان فیلم مثل ساخت یک مستند مزیت بزرگی بود، حتی اگر فیلمنامه نوشته شده باشد. همه نقشِ خودِ واقعی‌شان را ایفا کردند تا اتفاقات حقیقی را بازآفرینی کنند. به‌ویژه بازیگران اصلی—داین، ووا، سلین و چند نفر دیگر—اثرگذار بودند. فیلم‌برداری و موسیقی متن عالی‌اند. لوکیشن‌ها خیره‌کننده‌اند، از جمله کوه آتشفشانی فعال؛ منطقه‌ای که باوجود حضور انسان‌ها قرن‌ها، دست‌نخورده و بکر به نظر می‌رسد. این فیلم چیزی است که در زندگی روزمرهٔ ما نخواهید دید. عشق در هر فرهنگ و جامعه‌ای شباهت‌های خود را دارد؛ هرچند این فیلم رمانسِ کلاسیکِ ما نیست، اما به‌تدریج به آن سمت می‌رود. بخش‌های ابتدایی معرفی آداب و رسوم با لحنی گاه طنزآمیز است، سپس مشخص می‌شود آن‌ها تنها نیستند و پس از آن، سرعت روایت افزایش می‌یابد و فیلم شکل هیجان‌انگیزتری به خود می‌گیرد. نقطهٔ قوت این اثر این است که ما صدها فیلم عاشقانه دیده‌ایم، اما این یکی جزو آن آثار نادری است که بخش بزرگی از مردم دنیا هرگز فرصت دیدارِ این انسان‌های واقعی را نخواهند داشت. از سازندگان فیلم سپاسگزارم که این اثر گران‌بها را عرضه کردند. این، نخستین فیلم بلندِ کارگردانانِ مستندساز است و نامزد شدنش در جوایز آکادمی دستاورد بزرگی است؛ به‌ویژه وقتی جوایز سینمایی استرالیا و هیئت‌های آکادمی آن را شایستهٔ نامزدی دانستند. منتظر حضورشان روی فرش قرمز خواهم بود و برایشان دست می‌زنم. البته شانس این فیلم کمتر از فیلم دانمارکی «زیرِ شن» (Under Sandet) است که شانسِ بالاتری دارد؛ اما نگران این موضوع نباشید—این فیلم به‌خودیِ خود ارزش دیدن دارد، حتی بدون کسب جایزه. پیشنهاد می‌کنم ببینید. امتیاز: 8/10