فیلم The Outlaw Josey Wales 1976

گمانم همه‌مان در آن جنگ لعنتی کمی مردیم. «راهزOutlaw خоссی ولز» به کارگردانی و بازی کلینت ایستوود بر اساس رمانی از فارست کارتر ساخته شده و ایستوود در نقش خوسی ولز نیز بازی می‌کند. در کنار او چف دن جورج، ساندرا لاک، بیل مک‌کینی، جان ورنون و پائولا ترامان حضور دارند. موسیقی اثر از جری فیلدینگ است و تصویربرداری زیبای بیرونی را بروس سورتیس انجام داده؛...

گمانم همه‌مان در آن جنگ لعنتی کمی مردیم. «راهزOutlaw خоссی ولز» به کارگردانی و بازی کلینت ایستوود بر اساس رمانی از فارست کارتر ساخته شده و ایستوود در نقش خوسی ولز نیز بازی می‌کند. در کنار او چف دن جورج، ساندرا لاک، بیل مک‌کینی، جان ورنون و پائولا ترامان حضور دارند. موسیقی اثر از جری فیلدینگ است و تصویربرداری زیبای بیرونی را بروس سورتیس انجام داده؛ فیلم در لوکیشن‌هایی چون آریزونا، یوتا و وایومینگ و همچنین اوروویل کالیفرنیا فیلم‌برداری شده و مدت‌زمانی در حدود دو ساعت و پانزده دقیقه دارد. داستان در لحظات پایانی جنگ داخلی آمریکا می‌گذرد؛ خوسی ولز مردی خانواده‌دوست است که در مزرعه‌اش در میزوری زندگی آرامی دارد، اما یورش سربازان اتحادیه و قتل همسر و فرزندش آرامش زندگی‌اش را برهم می‌زند. خوسی که زنده می‌ماند، به‌خاطر انتقام به گروه پارتیزان‌های کنفدراسیون می‌پیوندد، اما وقتی جنگ تمام می‌شود و از آن‌ها خواسته می‌شود تسلیم شوند، او امتناع می‌کند — تصمیمی که به‌زودی جان بسیاری از همراهانش را می‌گیرد و او را مجبور می‌کند به‌عنوان قانون‌شکن در فرار بماند، در حالی که فرمانده‌ای خون‌ریز به‌نام کریس تریل در تعقیب اوست. در مسیر، خوسی همراهانی غیرمنتظره و تأثیرگذار جمع می‌کند که به تدریج شخصیت و روح او را دگرگون می‌سازند. فیلم در زمان انتشار با استقبال منتقدان روبه‌رو شد و حالا، سال‌ها بعد، مانند شرابی خوب که کامل‌تر می‌شود، همچنان نفوذ دارد. از نظر ایستوود خودِ فیلم یکی از نقاط اوج کارنامه‌اش است. داستان با یک طرح کلاسیک و قوی انتقام آغاز می‌شود، اما چیزی که «خوسی ولز» را فراتر از یک قصه انتقام صرف قرار می‌دهد، تمرکز عمیق روی موضوع خانواده است: از فقدان خانوادهٔ اولیه خوسی تا شکل‌گیری رابطهٔ پدر و فرزندی و در نهایت شکل‌گیری خانواده‌ای نامعمول در مسیر سفر او. این پیوند خانوادگی به روایت وزن احساسی مهمی می‌دهد و نشان می‌دهد که شخصیت خوسی در خلال جمع شدنِ این افراد ناهمگون به آرامش و ترمیم می‌رسد. ایستوود بازیگری سرد، محکم و مردانه ارائه می‌دهد، اما درخشش صحنه‌ربای واقعی متعلق به چف دن جورج در نقش لِ وانِی است؛ طنز خشک و سنگین او او را در میان همراهان کمیک غربِ کلاسیک برجسته می‌کند، و در عین حال نقش معنوی و مرشدی او برای خوسی بسیار تعیین‌کننده است. دیگر بازیگران نیز عموماً در خدمت داستان‌اند و اجراهای محکمی ارائه می‌دهند؛ حتی وقتی بازیِ روشِ ساندرا لاک گاهی خالی‌بودن‌هایی دارد، در این فیلم اغلب به‌خوبی کار می‌کند. ایستوود به‌عنوان کارگردان ریتمی مطمئن و نرم دارد؛ داستان‌سرایی او با موسیقی پویاِ فیلدینگ و فیلم‌برداری خیره‌کنندهٔ سورتیس تقویت می‌شود. فیلمنامه پر از دیالوگ‌های دقیق و لحظات طنزپردازانه است، و طرد خشونت همراه با نمایش‌های هوشمندانهٔ سرخ‌پوستان از نکات قابل تحسین فیلم‌اند. بعضی نقدها اشاره کرده‌اند که مواجههٔ اول خوسی با نیروهای فدرال او را غیرقابل‌پایان نشان می‌دهد و این می‌تواند حس تعلیق را تضعیف کند؛ اما پاسخ این است که آن صحنه نشان‌دهندهٔ فرار موفق او به‌واسطهٔ مهارت و شانس است و در سکانس‌های بعدی آسیب‌پذیری و مرگ‌پذیری او به‌روشنی آشکار می‌شود. ساختار فیلم به‌نوعی شبیه «فیلم مسیر» است؛ رشته‌ای از اپیزودهای به‌یادماندنی در طول سفر که برخی شخصیت‌ها می‌آیند و می‌روند و چند نفر همراه باقی می‌مانند. سکانس‌هایی مثل عبور از رودخانه و مذاکرهٔ خوب اجراشده با تِن بیرز (با بازی ویل سمپسون) از نقاط برجسته‌اند. فیلم روی این تأکید دارد که چگونه یک فرد مطرود می‌تواند ناخواسته خانواده‌ای نامتعارف و محکمی برای خود بسازد. نکات انتقادی هم هست: بعضی معتقدند فیلم کمی طولانی است و برخی جزئیات، مثل عادتی که شخصیت ایستوود در تف کردن نشان می‌دهد (حتی روی سگ یا حشرات)، بی‌فایده و آزاردهنده جلوه می‌کند. همچنین دنباله‌ای در دههٔ بعد بدون حضور ایستوود ساخته شد که کنجکاوی را برمی‌انگیزد اما حضور ایستوود در نسخهٔ اصلی نقش مهمی در قدرت اثر دارد. به‌طور کلی «راهزن خوسی ولز» تنها یکی از بهترین و محبوب‌ترین وسترن‌های ایستوود نیست؛ بلکه یکی از بهترین وسترن‌های تاریخ سینماست. فیلمی است که هم در جنبه‌های اکشن و ماجرایی قویست و هم ضربه‌های احساسی و تم‌های انسانیِ عمیقی را در خود دارد.