فیلم Bug 2006

مسئله تسخیر روح همیشه دغدغه‌ای مادام‌العمر برای ویلیام فریدکین بوده است. او پیش‌تر این موضوع را هم در قالب داستان و هم در قالب واقعیت مستقیم بررسی کرده، اما فیلم Bug راهی پیچیده‌تر در پیش می‌گیرد. این فیلم روایت مردی است که آن‌چنان در تسخیر پارانویا قرار دارد که هذیان‌هایش مسری می‌شوند. یک شیطان از بدنی بیرون می‌آید و به بدنی دیگر می‌رود، اما یک...

مسئله تسخیر روح همیشه دغدغه‌ای مادام‌العمر برای ویلیام فریدکین بوده است. او پیش‌تر این موضوع را هم در قالب داستان و هم در قالب واقعیت مستقیم بررسی کرده، اما فیلم Bug راهی پیچیده‌تر در پیش می‌گیرد. این فیلم روایت مردی است که آن‌چنان در تسخیر پارانویا قرار دارد که هذیان‌هایش مسری می‌شوند. یک شیطان از بدنی بیرون می‌آید و به بدنی دیگر می‌رود، اما یک وسواس جمعی است—لشکری از وسواس‌ها. هر اجرای مایکل شانون را می‌توان تا حدی بهترین اجرای او دانست، اما این فیلم انگار مخصوص خصلت‌های منحصر‌به‌فرد و جذاب او ساخته شده است. حرکات بدنی‌اش تا مرز حشره‌وار و اسپاستیک پیش می‌رود، بی‌آن‌که واقعا به یک موجود حشره‌ای تبدیل شود. نقشِ آشلی جاد اما چالش‌برانگیزتر است؛ او باید گذار از عقلانیت به جنون را باورپذیر کند و سپس هم‌پای شانون پیش بیاید، با او مقابله کند و شدت دیوانه‌وارش را هم‌سطح کند — و باید اعتراف کرد که او در این مسیر موفق می‌شود؛ جاد عمیقاً فرو می‌رود و به نقطه‌ای از تاریکی و ناامیدی می‌رسد. او مستقیم درون چاه می‌نگرد و هیچ‌گاه از آن چشم برنمی‌دارد. بقیه بازیگران هم در جای خود درست ایفای نقش کرده‌اند؛ فریدکین و فیلمنامه‌نویس تراسی لتس یک چرخش دوتایی کمیاب را رقم می‌زنند (به تعبیر کشتی کج). هری کانیک جونیور که نقش نامزد سابق آزارگرِ کاراکترِ جاد را بازی می‌کند، تماماً زور و کمبود خرد است، در حالی که شانون از ابتدا ناتوان و مطیع به نظر می‌رسد (آن آرامشِ معروف پیش از طوفان). ما آغاز می‌کنیم به ترس از آن لحظه به‌ظاهر ناگزیر که کانیک شانون را تا سرحد مرگ کتک بزند، و در نهایت آرزو می‌کنیم که ای کاش اولی کمی عقل به دومی تلقین کند. مشکل اصلی فیلم این است که آن‌قدر شتاب می‌گیرد و اوج می‌سازد که ناچاراً در نهایت سقوط می‌کند. این‌چنین اوجی آن‌قدر شدید می‌شود که به ضد اوج بدل می‌گردد. هیچ گره‌گشایی و رهایی‌ای در کار نیست. با وجود تمام شوک و هیبتش، فیلم The Exorcist (جن‌گیر) برای خود پایانی امیدوارکننده و خوشبینانه قائل می‌شود؛ اما Bug چنین راه فراری ندارد. این بار، شیطان پیروز می‌شود.