فیلم My Man Godfrey 1936

«مرد فراموش‌شده» در برابر دختر ثروتمند و بی‌پروا... و این‌چنین یکی از بامزه‌ترین، دلپذیرترین و هوشمندانه‌ترین کمدی‌های کلاسیک سینما آغاز می‌شود. ویلیام پاول در نقش ولگردی به‌نام گادفری همه‌چیز را درست اجرا می‌کند. کارول لومبارد در نقش آیرِن بولوک که دختری مرفه اما کمی اغراق‌آمیز است، عالی ظاهر شده است — زنی «از بالا شهر که دنبال مردی از پایین‌شهر» می‌گردد. آنچه با یک بازی سادهٔ...

«مرد فراموش‌شده» در برابر دختر ثروتمند و بی‌پروا... و این‌چنین یکی از بامزه‌ترین، دلپذیرترین و هوشمندانه‌ترین کمدی‌های کلاسیک سینما آغاز می‌شود. ویلیام پاول در نقش ولگردی به‌نام گادفری همه‌چیز را درست اجرا می‌کند. کارول لومبارد در نقش آیرِن بولوک که دختری مرفه اما کمی اغراق‌آمیز است، عالی ظاهر شده است — زنی «از بالا شهر که دنبال مردی از پایین‌شهر» می‌گردد. آنچه با یک بازی سادهٔ شهری آغاز می‌شود به یک احساسِ عاشقانهٔ غیرمنتظره بدل می‌شود وقتی آیرِن گادفری، مردی مؤدب و آشغال‌گرد، را به خانه می‌آورد و او را به‌عنوان سرپیشخدمت خانواده استخدام می‌کند. گادفری بی‌آنکه بخواهد، زندگی خانواده را وارونه می‌کند و این برای والدین متعصب و خشک‌مغز او (یوجین پالتِت و آلیس برِیدی) خوشایند نیست. حقیقت تلخ این است که سبک و هوشمندی فیلم برای بسیاری از تماشاگران امروز گم شده است؛ مخاطبانی که به زرق‌وبرق CGI و طنزهای دم‌دستی عادت کرده‌اند، دیدن چنین فیلمی برایشان دشوار است. این کمدیِ اسکروبال پر از بذله‌گویی و ظرافت است و پیامش را با شوخ‌طبعی منتقل می‌کند — فیلمی که نباید از دست داد. --- «اتاقی پر از آدم‌های تهی‌مغز می‌بینم!» اگر کسی باشم که هر قاب را برای یافتن عیب و ایراد زیر و رو کند، باز هم مشکلی با این فیلم نخواهم داشت، چون «مرد من گادفری» بی‌نقص به‌نظر می‌رسد. این سینمای کامل از عصری طلایی است که امروز به ندرت می‌بینیم. در یک بازی شکار گنجِ اجتماعیِ طبقه‌بالا، آیرِن بولوک که زنی سطحی است در مسابقه برنده می‌شود: باید «یک مرد فراموش‌شده» یا ولگردی را پیدا کند و او را در مهمانیِ اعیان نمایش دهد. او مجذوب جذابیتِ گادفری پارکِ سرخورده می‌شود و او را به‌عنوان سرپیشخدمت خانواده بولوک استخدام می‌کند. این موضوع خانواده را گیج می‌کند، به‌ویژه وقتی معلوم می‌شود گادفری بسیار فراتر از تصورشان است. «مرد من گادفری» از آن کمدی‌های کلاسیک است که در دلش طعنهٔ اجتماعی دارد؛ هدف سازندگان ثروتمندان‌اند و این ثروتمندان مانند آدم‌های ابله و دست‌وپاچلفتی جلوه می‌کنند. گادفریِ ولگرد آن‌کسی است که ملاحظه و وقار دارد و همه باید از او درس بگیرند. هرچند پیام اجتماعی مهم است، اما درخشش اصلی از کمدی ناب فیلم است. فیلمنامه پرانرژی است و همهٔ عوامل اجرا، آن را به فیلمی زنده تبدیل کرده‌اند. ویلیام پاول در نقش گادفری بی‌نقص است: هرگز دستپاچه نمی‌شود و دیالوگ‌های طنزآمیز را با تأثیر گزنده‌ای ادا می‌کند. کارول لومبارد به‌طرزی دوست‌داشتنی در نقش آیرِن کم‌وزن عاشق ظاهر می‌شود و تعاملش با پاول گنجِ کمدی است. از بین همه، یوجین پالتِت در نقش الکساندر پدر خانواده برای من بهترین بود؛ هر حرکت و هر خطِ او مرا از خنده رها نمی‌کرد. همچنین اجرای گِیل پاتریک در نقش کورنِلیا به‌شدت تأثیرگذار و یخ‌زده است — بازی‌ای که آن‌قدر خوب بود که می‌خواستم او را خفه کنم! (نشانهٔ تأثیرگذاری نقش). در حقیقت همه عالی‌اند: از بازیگران تا کارگردان، از تدوین‌گر تا نویسنده؛ «مرد من گادفری» فیلمی درخشان است که به‌راحتی وارد فهرست صد فیلم برتر من شد. امتیاز: 10/10 --- من از آن آدم‌هایی نیستم که دائم بگویند دیگر فیلم‌ها مثل قدیم ساخته نمی‌شوند، اما چند ده کلاسیک هست که هر وقت پخش شوند تماشا می‌کنم و این یکی از آن‌هاست. «مرد من گادفری» در زیرژانر کمدی اسکروبال قرار می‌گیرد، و شاید درست باشد که دیگر مثل قدیم آن‌ها را نمی‌سازند، چون بسیاری از کمدی‌های امروزی حول موضوعات بدنی یا زبان توهین‌آمیز می‌چرخند (اگرچه ممکن است دیگر چندان تکان‌دهنده نباشد). به هر حال، این فیلم پر از خنده، داستان خوب و رمانتیسمی دلنشین است. دو بازیگر اصلی برجسته‌اند، اما کل خانواده بولوک هم خوش‌انتخاب شده‌اند. تنها نکته‌ای که کمی از لذت من کاست، شخصیت کارلو بود — کسی که به‌نظر می‌رسد توسط مادربزرگ خانواده حمایت می‌شود (شاید موسیقی‌دان باشد) — گاهی اغراق‌شده به‌نظر می‌رسید، اما ایرادی جزئی است. فیلم پیام اجتماعی‌ای دربارهٔ داشته‌ها و نداشته‌ها دارد، اما این پیام بارِ فیلم را سنگین نمی‌کند. فیلمی فوق‌العاده است. --- در حالی که بخش زیادی از کشور در فقر دست‌وپنجه نرم می‌کند، آیرِن بی‌خیال و متظاهر (کارول لومبارد) در حین یک بازی شکار گنج اشرافی خود را کنار زباله‌دانی شهری می‌یابد و آنجا با گادفری (ویلیام پاول)، مردی بی‌پناه و آشفته، روبه‌رو می‌شود که ممکن است به او در بردن مسابقه کمک کند. اگر او حاضر شود با آیرِن به هتل باشکوه والدین برگردد، ممکن است پنج دلار جایزه بگیرد. ورود او در میان این جمعِ پوچ و خودپسند واکنش‌هایی از شگفتی و بی‌احترامی ایجاد می‌کند، اما باعث می‌شود آیرِن بفهمد که قصدش آزار دادن نبوده و بنابراین به او شغل سرپیشخدمتی می‌دهد. گادفری به‌سرعت متوجه می‌شود با خانواده‌ای لوس و سپرده‌مند روبه‌رو است که رهبری‌شان برعهدهٔ الکساندر است (یوجین پالتِت که صحنه‌ربا است)، همسرش آنجلیکای معتاد به الکل (آلیس برِیدی) و دخترانشان از جمله کورنِلیا (گِیل پاتریک). در یک مهمانی مجلل، ورود تامی (آلن موبرِی) حاکی از آن است که این مرد مرتب و وظیفه‌شناس گذشته‌ای پنهان دارد — اما آن گذشته چیست؟ فیلم عمداً توقعات ما را هدایت می‌کند و پاول و لومبارد تا مدت‌ها ما را مانند ساز می‌نوازند در این تعقیب جذاب از ریاکاری‌های نوچه‌ثروتمندانِ ذهنی و اجتماعی تهی. چند موقعیت مقایسه‌ای میان داشته‌ها و نداشته‌ها می‌بینیم، اما پایان‌بندی از جهتی غیرمنتظره و از جهتی دیگر کاملاً قابل‌پیش‌بینی بود. گفت‌وگوها و زیرمتن‌ها زنده و نشاندارند و پیام انسان‌دوستی و درستکاری‌اش به‌خوبی در قالبی طنزآمیز و کنایی در مدت حدود یک و نیم ساعت بسته‌بندی شده است.