فیلم Tuesday 2023

داستان‌های تمثیلی اغلب سوژه‌ای جذاب برای روایت و تجربه‌های سینمایی گیرا فراهم می‌کنند و اثر نخستِ داینا اونیوناس-پوسیچ نیز از همین دسته است: قصه‌ای شگفت و در عین حال عمیق درباره پذیرش مرگ — یا دقیق‌تر، درباره توانایی عبور از آن و آشتی با مرگ. روایت از منظر «توزدی» پانزده‌ساله (با بازی لولا پِتیکرو)، نوجوانی لاعلاج، شکل می‌گیرد؛ دختری که مادرش، زوړه (جولیا لوئی-دریفوس)، هنوز...

داستان‌های تمثیلی اغلب سوژه‌ای جذاب برای روایت و تجربه‌های سینمایی گیرا فراهم می‌کنند و اثر نخستِ داینا اونیوناس-پوسیچ نیز از همین دسته است: قصه‌ای شگفت و در عین حال عمیق درباره پذیرش مرگ — یا دقیق‌تر، درباره توانایی عبور از آن و آشتی با مرگ. روایت از منظر «توزدی» پانزده‌ساله (با بازی لولا پِتیکرو)، نوجوانی لاعلاج، شکل می‌گیرد؛ دختری که مادرش، زوړه (جولیا لوئی-دریفوس)، هنوز قادر به رویارویی با حقیقت اجتناب‌ناپذیر نیست و برای فرار از آن به بهانه‌هایی متوسل می‌شود تا وقت کمتری را با دخترش بگذراند. اما وقتی مرگ ناگهان و غیرمنتظره در قالب یک طوطی سخنگو و شکل‌پذیر (با صدای آرینزه کِنه) ظاهر می‌شود تا توزدی را با خود ببرد، دست زورا مجبور به واکنش می‌شود. شگفت‌آور اینکه توزدی نسبتاً آسان با سرنوشتش کنار می‌آید و بیشتر زمان‌های باقی‌مانده‌اش را صرف کمک به مادر می‌کند تا او بتواند طبیعت آنچه در شرف رخ دادن است — و پیامدهای گسترده‌تر آن در صورت رخ ندادنِ پذیرش — را بفهمد. فیلم به مضامینی بسیار معنادار می‌پردازد و بینش‌هایی ارائه می‌دهد که احتمالاً بسیاری از ما هرگز به آن‌ها نیندیشیده‌ایم؛ نوری نو بر ماهیت مرگ و بار سنگینی که بر پیام‌آورِ پرنده‌سان آن نهاده شده می‌افکند. حاصلِ کار داستانی واقعاً تأثیرگذار است که به‌خوبی شادی و اندوه، پاتُس و طنز، خشم و همدردی را با هم ترکیب می‌کند — نه تنها نسبت به مادر و دختر، بلکه نسبت به خودِ مرگ و جهان وسیع‌تری که ما همه بخشی از آنیم. روایت موضوعات زیادی برای تأمل در اختیار بیننده می‌گذارد و ایده‌هایی مطرح می‌کند که ممکن است برای برخی تعجب‌برانگیز یا حتی آزاردهنده باشد؛ اما در نهایت فیلم چشم‌اندازی تازه و پخته‌تر نسبت به این مفاهیم ارائه می‌دهد. البته ضرباهنگ در میانه فیلم کمی کند می‌شود و گاه جریان داستان ممکن است تا حدودی نامأنوس یا اندکی بی‌تمرکز به نظر برسد. بعلاوه، برخی ممکن است دلیل ظهور مرگ به‌صورت یک طوطی سخنگو را زیر سؤال ببرند — اما چرا باید مرگ حتماً یکی از شکل‌های شناخته‌شده‌ای مانند داس‌به‌دستِ نمادین را اختیار کند؟ بازی‌ها قابل توجه‌اند و به‌ویژه اجرای جولیا لوئی-دریفوس از بهترین نقش‌آفرینی‌های پرده‌ای اوست. فیلم بی‌آنکه ادعا کند کاملاً نوآور است، به یادِ آثار حساس دیگری مثل کمدی‌درام استرالیایی «Baby Teeth» (۲۰۱۹) و قسمت کلاسیک مجموعه Twilight Zone «Nothing in the Dark» (۱۹۶۲) با حضور رابرت ردفورد جوان نیز می‌افتد. پیش‌فرضِ روایت ممکن است برای برخی عجیب، مضحک یا ناباورانه جلوه کند، اما از چه زمانی قصه‌های تمثیلی، افسانه‌ها یا اپراها همواره از قالب‌های آشنای تجربه‌ها پیروی کرده‌اند؟ با کمی فروگذاری شک و تردید و پذیرفتنِ نامعمول‌ها، در این فیلم غوطه‌ور شوید؛ شاید دیگر هرگز به مرگ همان‌گونه که قبلاً می‌دیدید نگاه نکنید.