فیلم The Covenant 2023

کارگردان گای ریچی در خلق فیلم‌های اکشن هیجان‌انگیز تبحر دارد، اما پروژه جدید او کاملاً با آثار پیشینش متفاوت است. روایت فیلم خطی است، مونتاژ چندانی ندارد و داستان درباره خلافکاران، گنگسترها یا بریتانیایی‌ها نیست. طرفداران ریچی هنوز امضای بصری او (مثلاً نماهای هوایی) و تم‌های مردانه را می‌شناسند، اما «میثاق» اثری دراماتیک‌تر، پخته‌تر و کنترل‌شده‌تر از این کارگردان افسانه‌ای است. داستان در جریان جنگ افغانستان...

کارگردان گای ریچی در خلق فیلم‌های اکشن هیجان‌انگیز تبحر دارد، اما پروژه جدید او کاملاً با آثار پیشینش متفاوت است. روایت فیلم خطی است، مونتاژ چندانی ندارد و داستان درباره خلافکاران، گنگسترها یا بریتانیایی‌ها نیست. طرفداران ریچی هنوز امضای بصری او (مثلاً نماهای هوایی) و تم‌های مردانه را می‌شناسند، اما «میثاق» اثری دراماتیک‌تر، پخته‌تر و کنترل‌شده‌تر از این کارگردان افسانه‌ای است. داستان در جریان جنگ افغانستان در سال ۲۰۱۸ می‌گذرد و روایت‌گر سرگرد نیروی زمینی آمریکا، جان کینلی (با بازی جیک جیلنهال)، و مترجم محلی افغانش، احمد (دار سلیم)، است. احمد که به‌خاطر همکاری با آمریکایی‌ها از طرف مردمش خائن خوانده شده، داوطلبانه برای انتقام از طالبان که پسرش را کشته‌اند به خدمت رفته و برای خدمتش دریافت ویزا و فرصت فرار خانواده‌اش به آمریکا وعده داده شده است. پس از کمین مرگبار در بیابان، کینلی از ناحیه آتش دشمن به‌طور جدی مجروح می‌شود. با ناپدید شدن گروهان او، احمد حاضر نیست یک سرباز را رها کند و او را از میان ارتفاعات و مسیرهای دشوار تا پایگاه می‌کشد تا به کمک پزشکی برسد. فیلم نخست داستان سفر صد مایلی آن‌ها را روایت می‌کند، سپس به بازگشت کینلی به آمریکا می‌پردازد. چند ماه پس از بازگشت او معلوم می‌شود که احمد و خانواده‌اش آن‌طور که وعده داده شده بود، به امنیت نرسیده‌اند و کینلی برای ادای دین به دوستش دوباره به افغانستان بازمی‌گردد تا آن‌ها را نجات دهد؛ امری که آسان نخواهد بود چون احمد در صدر فهرست افراد تحت تعقیب طالبان قرار گرفته است. این فیلم داستانی معنادار از افتخار و برادری است که در قالب یک تریلر جنگی پرتنش ارائه شده. روایت در سه بخش اصلی پیش می‌رود: روزهای نخست تعقیب مین‌های کنار جاده، سفر خطرناک آن‌ها و سپس دست‌وپنجه نرم کردن با به‌هم‌ریختگی اداری برای گرفتن حق یک مرد. سکانس‌های اکشن فراوان و نفس‌گیر در سراسر فیلم وجود دارد که تماشاگر را روی لبه صندلی نگه می‌دارد. ریچی در زمان‌بندی و حس سینماییِ صحنه‌های اکشن مهارت فوق‌العاده‌ای دارد؛ خشونت جنگیِ گرافیکال مخاطب را در ذهنیتی «یا خودت بساز یا کشته شوی» یک سرباز خط مقدم قرار می‌دهد. روایت تصویری او در اینجا عالی است؛ او بین نماهای دستی با حرکات نامنظم، نماهای هوایی گیج‌کننده و پلان‌های دنبال‌کننده گسترده در دل یک سکانس اکشن به‌نرمی جابه‌جا می‌شود که این کار حس فوریت و خطر را تقویت می‌کند و جدیت موقعیت را منتقل می‌کند. بعضی سکانس‌ها آن‌قدر آزاردهنده‌اند که قلب بیننده تند می‌زند و استفاده ریچی از کلوزآپ‌های سخت بر شدت احساسات می‌افزاید. بازی‌های موش و گربه‌ای تنش را افزایش می‌دهد و چون فیلم از کشتن شخصیت‌ها نمی‌هراسد، نباید به کسی دل ببندید. جیلنهال و دار سلیم زوجی پویا روی صفحه دارند؛ هر دو شیمی طبیعی‌ای دارند که از نقاط قوت فیلم است. اجرای دار سلیم پویا و واقعی است و جیلنهال بار دیگر ثابت می‌کند که بازیگر اصلی توانمندی است — او نقش مردی ساده و خشن اما بدون تهدید را خوب ایفا می‌کند که جذابیت عام دارد. بازیگران مکمل نیز در سطح بسیار خوبی ظاهر شده‌اند. این داستان درباره صداقت، وفاداری و احترام است؛ احمد و کینلی پر از شرافت‌اند. آن‌ها مجبور به اتخاذ تصمیمات سخت می‌شوند اما هرگز از انتخاب درست طفره نمی‌روند، حتی اگر سخت‌تر باشد. این دو هنوز سربازان جنگی آموزش‌دیده‌اند، اما دوستی‌شان محور اصلی است. داستان برادری‌ای که روایت می‌شود آن‌قدر قوی است که دلتان بخواهد واقعی باشد (اما این فیلم داستانی است). فیلم تنها چند لغزش دارد که دو نکته عمده مرا آزار داد: اول، دیالوگ‌های «نرینه» بین سربازان صراحتاً همجنس‌گراستیزانه است؛ این موارد مورد تمسخر قرار می‌گیرد و هیچ‌گاه به چالش کشیده نمی‌شود — البته احتمالاً این زبان در قالب کاراکترها واقعی و درست نشان داده شده است. دوم، درگیری نهایی شبیه تبلیغات نظامی به‌نظر می‌رسد، جایی که ناجیان قدرتمند آمریکایی وارد می‌شوند و قهرمان می‌شوند؛ این سکانس هرچند هیجان‌انگیز است اما انگار به‌منظور راضی کردن مخاطب ملی‌گرای افراطی اضافه شده است. اما نکته جالب اینکه فیلم در عین حال انتقادی شدید نسبت به دولت آمریکا و رأس نظامی مطرح می‌کند. سربازان ممکن است شرافتمند باشند، اما مقامات بالاتر این‌گونه نیستند. فیلم انتقادی تند نسبت به روش‌های متعددی که آمریکا به کهنه‌سربازان خود پشت کرده مطرح می‌سازد: از نادیده گرفتن اتهامات تجاوز، دشوار کردن دسترسی به مراقبت‌های پزشکی مناسب، وعده‌های مبهم گرفته تا دروغ‌های آشکار. این تم عمیق ممکن است برای اکثریت تماشاگران گم شود، اما قابل‌تأمل است. «میثاق» یک فیلم جنگی و اکشن بسیار خوش‌ساخت است؛ اگر به دنبال هیجان هستید آن را خواهید یافت. از ارزش سرگرمی‌اش لذت ببرید، اما خاطرنشان کنید که هسته داستان، یک روایت کوچک و احساسی است که از دست ندهید. --- پس از فاجعه‌ای که فیلم قبلی گای ریچی، Operation Fortune، رقم زد، در تردید بودم که «میثاق» را ببینم یا نه، اما خوشحالم که این کار را نکردم؛ این فیلم یکی از فیلم‌های موردعلاقه‌ام تا کنون در سال جاری است. کارگردانی عالی است؛ نماهای نزدیکی و زوم‌های حساب‌شده که به شدت به حال و هوای فیلم می‌افزایند. ساعت اول فیلم سریع می‌گذرد و با پیش‌روی و پرورش شخصیت‌ها بسیار خوب ساخته شده است. اکشن‌ها خشن و باورپذیرند و وحشت جنگ افغانستان را با احترامی واقعی نشان می‌دهند. با این حال پس از این بخش اولیه، فیلم کمی کند می‌شود و در میانه حدود بیست دقیقه «سکون» قابل‌توجهی دارد؛ بد نبود اما قابل‌توجه بود. اجراها عالی‌اند، به‌ویژه دار سلیم که درخشان است؛ سفر طاقت‌فرسای او در دل افغانستان یکی از پراسترس‌ترین و الهام‌بخش‌ترین بخش‌های فیلم امسال بود و مرا تا لبه صندلی نگه داشت. در مجموع «میثاق» داستان جنگی نسبتاً مستقیمی است که با کارگردانی، اجراها و تصویربرداری عالی روایت می‌شود. مواد اولیه را با دقت بسیار پرداخته و محیط افغانستان را به شکل بی‌سابقه‌ای به نمایش گذاشته است. امتیاز: 85% — عالی --- فیلم «Air» اثری است که اگرچه قصه‌ای ساده و کم‌عمق دارد، اما با جرئت بن افلک به‌گونه‌ای جذاب و دراماتیک روایت شده است. طرحی که در سه خط خلاصه می‌شود، با فیلمنامه‌ای درخشان و گروه بازیگری تحسین‌برانگیز تبدیل به قطعه‌ای قابل‌توجه از تاریخ تجارت و ورزش آمریکا می‌شود: همکاری نایکی با مایکل جردن که فرهنگ جهانی را دگرگون کرد. بازی گروهی عالی‌ست؛ مت دیمون یکی از بهترین اجراهای زندگی‌اش را ارائه می‌دهد و جیسون بیتمن و ویولا دیویس با اجراهای مغناطیسی‌شان جرقه لازم را می‌زنند. بازگشت کریس تاکر نیز خوشایند است و طنز او هر بار درست جواب می‌دهد. بن افلک در کارگردانی استاد است و مدیریت بازیگران باتجربه برای شکل دادن این همکاری تحسین‌برانگیز است. اگر به داستان‌های الهام‌بخش ورزشی و لحظات تعیین‌کننده تاریخ علاقه‌مندید، «Air» گزینه خوبی برای دیدن است. --- به نظر می‌رسد این روزها مرسوم شده که با برجسته کردن سوابق کارگردان، مخاطب جذب کنند؛ این اتفاق در مورد این فیلم هم افتاده، اما وقتی فیلم را می‌بینید درمی‌یابید که در نهایت چیزی بیشتر از وسیله‌ای تکراری برای نمایشِ جیک جیلنهال معمولی نیست که می‌خواهد با کشیدن رشته احساسات درباره مترجمان حیاتی‌ای که (ظاهراً پنجاه هزار نفر از آن‌ها) پس از خروج نیروهای متفق به طالبان رها شدند، دل‌ها را بلرزاند. در این اثر تا حدی رویه‌ای، راهنمای او «احمد» (دار سلیم) فراتر از وظیفه برای نجات «کینلی» از کمین تلاش می‌کند، اما کینلی به خانه بازگردانده می‌شود تا بهبود یابد و از مواهب تلاش احمد به نفع خود بهره‌مند شود. احمد که برایش پاداش تعیین شده، مجبور به زندگی در مخفیگاه می‌شود. کینلی از آمریکا می‌فهمد و تصمیم می‌گیرد او را بیرون بکشد؛ پس با کمک یک شرکت استخراج تجاری و از طریق تأمین مالی، راهی می‌شود تا دوستش را نجات دهد. با وجود چند مشکل جدی در باورپذیری روایت، به‌عنوان یک فیلم اکشن قابل قبول است. فیلم‌برداری و سرعت روایت خوب حس خطر و بی‌امان بودن جنگِ چریکی و تاثیر زمین را منتقل می‌کند که گاه برتری آتش برتریٔ خارجی‌ها را بی‌اثر می‌سازد. جیلنهال برایم اثرگذار نبود؛ به‌نظر می‌رسد ماشین‌وار عمل می‌کند و در اجرا یک‌بعدی شده است (شاید ریش هم در آن نقش دارد). اجرای سلیم شایسته است و شخصیتش توسط ریچی کمی عمق می‌گیرد، اما کلیت فیلم به‌طرز آشنا و پیش‌بینی‌پذیری روایت می‌شود. تماشایی‌ست اما چیز تازه‌ای ارائه نمی‌دهد؛ شاید به همین خاطر هم اکران سینمایی نداشت. --- این فیلم به‌عنوان اثری «حال‌خوب‌کن» برای مخاطب آمریکایی عرضه شده است؛ در ظاهر همه چیز درباره شرف و تعهد نظامی و مقابله با بی‌اعتنایی و بوروکراسی سخت به‌نظر می‌رسد. اما تنها در پایان، وقتی به «جزئیات» نگاه می‌کنید (بیش از ۳۰۰ مترجم و خانواده‌هایشان کشته شدند)، وسعت بی‌تعهدی آمریکا نسبت به کسانی که با آن همکاری کردند روشن می‌شود. فیلمنامه این پرسش بزرگ را هم در گوشه‌ای می‌گذارد: آیا اصلاً باید آمریکا به افغانستان حمله می‌کرد؟ با نگاهی به واقعیت‌ها، پاسخ طبیعتاً «نه» است؛ بسیاری از مصائب و تلفات نمایش‌داده‌شده در فیلم احتمالاً قابل‌اجتناب بود اگر آمریکا به مرزهایش پایبند می‌ماند. فیلم خوب ساخته شده، خوب بازی شده و کارگردانی قابل‌قبولی دارد. داستان به‌لحاظ انسانی موثر است و اکشن‌ها نیز تا حد زیادی جذاب‌اند، هرچند همیشه کاملاً قانع‌کننده نیستند. در مجموع: بازی‌های خوب، کارگردانی مناسب و داستانی دلگرم‌کننده و اکشن‌هایی عموماً درگیرکننده — اما واقعیت تاریخی این است که آمریکا در افغانستان اشغالگر بود؛ شاید برداشت نهایی فیلم این باشد که باید به جنگ‌های بیهوده پایان داد. --- چندکاره، خشن و زمخت — فیلم مناسب با کارگردان و بازیگر مناسب. گای ریچی به‌خاطر سبک فیلم‌برداری پرانرژی‌اش شناخته شده و این‌جا هم از قاعده مستثنی نیست؛ جیک جیلنهال بازیگری مناسب برای فیلم‌های اکشن است (به‌خاطر آوردن نقش‌های متفاوتش در Donnie Darko و Brokeback Mountain عجیب است). داستان زمخت و واقعی است (مستقیم از یک داستان واحد الهام نگرفته، بلکه ترکیبی از روایت‌های واقعی است)؛ داستان نجات یک مترجم افغان توسط یکی از نیروهای آمریکایی پس از افتادن پشت خطوط دشمن. اگر فیلم‌های جنگی واقع‌گرایانه و پرتنش را می‌پسندید، این فیلم برای شما مناسب است. فیلم در اسپانیا تولید شده چون مناطق واقعی خاورمیانه اغلب برای فیلم‌برداری خطرناک‌اند. فیلم پیوندهای عاطفی بین مترجمان جنگ (معمولاً محلی‌ها) و گروهان‌های دریایی را به‌خوبی نشان می‌دهد و قطعاتی از زندگی هر دو قهرمان را در طول مسیر طولانی و خطرناک نجات کنار هم می‌چینند. امتیاز: 8.0 از 10 — A- (طرفدار فیلم‌های جنگی) --- «میثاق» فیلمی درگیرکننده و جنگی است که بر اساس رویدادهای واقعی ساخته شده و از آغاز تا پایان مخاطب را میخکوب می‌کند. با دو ساعت زمان، فیلم توانایی نگه داشتن تمرکز و اشتیاق تماشاگر را دارد. این فیلم که در افغانستان روایت می‌شود، از کلیشه‌های فیلم‌های جنگی فاصله می‌گیرد و داستانی قدرتمند و گیرا ارائه می‌کند. لحظات دلخراشی دارد و جیک جیلنهال اجرای قابل‌توجهی در نقش اصلی ارائه می‌دهد. «میثاق» در بازیگری، فیلمنامه و کارگردانی می‌درخشد و کارگردانی گای ریچی شایستگی نامزدی اسکار را دارد. فیلم توانایی جذب مخاطب در هر سنی را دارد و به‌راحتی تماشای آن توصیه می‌شود.