فیلم Day of Anger 1967

درس اصلی این فیلم شاید این باشد: «آدم همیشه باید با رفتگر مهربان باشد، چون هیچ‌کس نمی‌داند او چقدر تیراندازِ ماهری است.» اما شوخی کنار، «روز خشم» در واقع فیلم بسیار خوب و سرگرم‌کننده‌ای است که سفر تحول یک شخصیت را به شکلی کم‌نظیر و دقیق—که در وسترن‌های اسپگیِتی به‌ندرت دیده می‌شود—به تصویر می‌کشد. داستان حول اسکات (جولیانو جمّا) می‌چرخد؛ پسر یک روسپی و مردی ناشناس...

درس اصلی این فیلم شاید این باشد: «آدم همیشه باید با رفتگر مهربان باشد، چون هیچ‌کس نمی‌داند او چقدر تیراندازِ ماهری است.» اما شوخی کنار، «روز خشم» در واقع فیلم بسیار خوب و سرگرم‌کننده‌ای است که سفر تحول یک شخصیت را به شکلی کم‌نظیر و دقیق—که در وسترن‌های اسپگیِتی به‌ندرت دیده می‌شود—به تصویر می‌کشد. داستان حول اسکات (جولیانو جمّا) می‌چرخد؛ پسر یک روسپی و مردی ناشناس که در شهر کلیفتون وظیفه جمع‌آوری زباله‌ها را بر عهده دارد و به خاطر پیشینه و شغلش از سوی مردم تحقیر می‌شود. با ورود فرانک تالبی (لی وان کلیف)، یک تیرانداز سرگشته که توجهی خاص نسبت به این جوان معطوف می‌کند، مسیر زندگی اسکات به تدریج تغییر می‌کند و او با استفاده از آموزه‌های تالبی جایگاهی در شهر پیدا می‌کند. قوس تحول اسکات عالی طراحی شده: او میان خواسته‌ها و شخصیت خودش و کشش‌های تالبی نوسان دارد تا به تقابل اجتناب‌ناپذیر بین این دو می‌رسد؛ صحنه پایانی یکی از نمونه‌های برجسته پیش‌نمایی و رشدِ شخصیتی در زیرژانر اسپگیِتی است. لی وان کلیف بازیِ جذاب اما تا حدی هم‌نوعی (typecast) از نقشِ استادِ تیرانداز را ارائه می‌دهد؛ نقشی که پیش‌تر در «برای چند دلار بیشتر» و «مرگ سوار بر اسب» دیده‌ایم، اما این‌جا تفاوت در شرورانه‌تر بودنِ معلم است که نقشِ او را متمایز می‌کند. جولیانو جمّا نیز یکی از بهترین اجراهای دوران خود را دارد؛ دیالوگ‌ها و تغییرات مشهود در ژست، گفتار و بیان او هنگام پیشروی شخصیت اسکات، بسیار چشم‌گیر است. پالت رنگی فیلم نسبت به بسیاری از هم‌سبک‌هایش شادتر و زنده‌تر است و گاهی حسِ تقریباً کاریکاتورگونه‌ای به فضای فیلم می‌بخشد؛ به‌ویژه صحنه‌های قمارخانه که رنگ‌آمیزیِ بسیار واضح‌تری نسبت به اغلب وسترن‌ها دارند و به لذت تجربهٔ تماشای فیلم می‌افزایند. فیلم علاوه بر زد و خوردهای فراوان، جنبه‌هایی اندیشمندانه نیز در اجراهای جمّا و وان کلیف دارد؛ خشونتِ منظم و طراحی‌شده، همراه با بازی‌های مکملِ محکمی از جمله خوزه کالوو در نقش «بلایند بیل» و ایوون سانسون در نقش صاحب‌خانهٔ فاحشه‌خانه، فیلم را پویاتر می‌سازد. در نتیجه، «روز خشم» مرواریدی پنهان در میان وسترن‌های اسپگیِتی است: دارای یکی از معدود پیشرفت‌های شخصیتیِ مستحکم در ژانر، بازی‌های برجسته و پالت رنگی زنده که می‌تواند اکثر تماشاگران را راضی کند.