فیلم The Last Samurai 2003

فیلم «آخرین سامورایی» ساخته ادوارد زوئیک دربارهٔ دو جنگجوست که از منظر فرهنگی بیگانه‌اند اما از نظر ارزش‌ها رفیق و همراه می‌شوند. صحنه‌های نبرد برافروخته و خوش‌ساخت‌اند و کمتر دربارهٔ برنده یا بازنده‌اند و بیشتر دربارهٔ آن‌چه از طریق ایثار اثبات می‌شود. طراحی بصری زیبا، فیلمنامهٔ هوشمندانه و بازی‌ها با باورپذیری انجام شده‌اند؛ نتیجهٔ کار حماسه‌ای غیرمعمولاً متفکرانه است. تنها ضعف قابل‌ذکر، پایانی است که...

فیلم «آخرین سامورایی» ساخته ادوارد زوئیک دربارهٔ دو جنگجوست که از منظر فرهنگی بیگانه‌اند اما از نظر ارزش‌ها رفیق و همراه می‌شوند. صحنه‌های نبرد برافروخته و خوش‌ساخت‌اند و کمتر دربارهٔ برنده یا بازنده‌اند و بیشتر دربارهٔ آن‌چه از طریق ایثار اثبات می‌شود. طراحی بصری زیبا، فیلمنامهٔ هوشمندانه و بازی‌ها با باورپذیری انجام شده‌اند؛ نتیجهٔ کار حماسه‌ای غیرمعمولاً متفکرانه است. تنها ضعف قابل‌ذکر، پایانی است که با احتیاط از آن‌چه فیلم واقعاً درباره‌اش صحبت می‌کند، عقب‌نشینی می‌کند. تام کروز در نقش ناتان آلگرن—a سرباز کهنه‌کار جنگ داخلی و معتاد به الکل—بازی می‌کند؛ مردی که پس از جنگ سرگردان و بی‌هدف شده و برای آموزش نیرویی نوین به ژاپن دعوت می‌شود. امپراتور می‌کوشد کشور را به سمت مدرن‌شدن ببرد و در برابر شورش سامورایی‌ها قرار دارد. کاتسوموتو (کن واتانابه)، رهبر سامورایی‌ها، نقشی پیچیده دارد: او علیه مردان امپراتور می‌جنگد اما به سنتی که امپراتور نماینده‌اش است وفادار است و مدعی‌ست در صورت درخواست امپراتور حاضراست جانش را فدا کند. در این میان نفوذ غرب و منافع اقتصادی پیرامون فرایند مدرن‌شدن نیز نقشی تعیین‌کننده دارد. آلگرن که در ابتدا بدبین است و سامورایی‌ها را «وحشی» می‌خواند، می‌بیند که مشاوران آمریکایی در آموزش ارتشی مدرن برای مقابله با سامورایی‌ها عملکرد قابل‌قبولی نداشته‌اند. در اولین درگیری او اسیر می‌شود؛ با گذشت فصل زمستان، رفاقت و درکی متقابل میان او و کاتسوموتو پدید می‌آید و فیلم کم‌کم ما را با ارزش‌های شرافتمندانه و نجیب سامورایی‌ها آشنا می‌کند. فیلم واقعیت و تخیل را به شیوه‌ای هوشمندانه و بی‌غرض درمی‌آمیزد؛ بازی واتانابه متفکرانه و گیراست و نقش مردی را نشان می‌دهد که در آستانهٔ عصری نو ایستاده، عصری که نه او و نه مردمش آن را می‌خواهند یا درکش می‌کنند. بازی کروز در بخش‌های عاطفی اثر بسیار موثر است و به شخصیت او عمق می‌بخشد، هرچند برخی معتقدند نقش نیازمند ظرافتی است که او به‌طور کامل ارائه نمی‌دهد. بازی‌های مکمل—از جمله کن واتانابه، ماساتو هارادا، تیموتی اسپال، بیلی کانولی و اسکات ویلسون—همگی مثبت و قابل‌توجه‌اند. موسیقی هانس زیمر هم جلوهٔ باشکوهی به فیلم می‌دهد. شاید فیلم کمی طولانی به‌نظر برسد، اما اغلب تماشاگر را خسته نمی‌کند. در مجموع، «آخرین سامورایی» فیلمی دیدنی و اندیشمندانه است که ارزش دیدن دارد، هرچند پایانی کم‌جرات دارد که تا اندازه‌ای از تأثیر کلی اثر می‌کاهد.