فیلم The January Man 1989

«The January Man» در ابتدا شبیه یک تریلر شروع می‌شود: صحنه‌ای از خفه شدن زن جوانی که به قتل می‌رسد و سپس گفت‌وگوی شهردار نیویورک با کمیسر پلیس درباره این قتل — یازدهمین قتلی که در یازده ماه گذشته توسط قاتلی سریالی انجام شده که از نوار آبی برای خفگی استفاده می‌کند. بازی چشمگیر راد استایگر و هاروی کیتل در نقش شهردار و کمیسر، جدیت...

«The January Man» در ابتدا شبیه یک تریلر شروع می‌شود: صحنه‌ای از خفه شدن زن جوانی که به قتل می‌رسد و سپس گفت‌وگوی شهردار نیویورک با کمیسر پلیس درباره این قتل — یازدهمین قتلی که در یازده ماه گذشته توسط قاتلی سریالی انجام شده که از نوار آبی برای خفگی استفاده می‌کند. بازی چشمگیر راد استایگر و هاروی کیتل در نقش شهردار و کمیسر، جدیت ماجرا را برجسته‌تر می‌کند. با این حال، بیننده دقیق خیلی زود ماهیت واقعی فیلم را می‌فهمد، مخصوصاً وقتی متوجه می‌شود فیلم از «قاعده سیبیل کوین کلین» پیروی می‌کند: کلین معمولاً در نقش‌های کمدی سیبیل دارد و برای نقش‌های جدی صورتش تراشیده است — نشانه‌ای از لحن کلی اثر. نیک استارکی (کوین کلین)، کارآگاه درخشان سابق، به‌خاطر رسوایی‌ای که بارها به آن اشاره شده اما هرگز کامل توضیح داده نمی‌شود، به آتش‌نشانی رانده شده است. برادرش فرانک، همان کمیسر پلیس، به دستور/پیشنهاد شهردار او را بازگردانده که خبر بدی برای کاپیتان آلوکا (دنی آیلو) است. آیلو در نقش «مرد جدی» (straight man) که اغلب نقشی کم‌ارزش است، می‌درخشد؛ تا حدی که بهترین صحنهٔ او — و شاید بهترین صحنهٔ فیلم — همان نمایی است که واکنشِ روزافزون حیرت او نسبت به توضیح یکی از زیردست‌ها درباره رد کردن اتاقی که برای نیک تعیین شده را نشان می‌دهد، نه سکانس‌های مشترکش با استایگر، کیتل، کلین یا آلن ریکمن. ریکمن نقش اَد، نقاش و کامپیوترکار، را بازی می‌کند. نیک و اَد کشف می‌کنند مکان ساختمان‌هایی که قربانیان در آن زندگی می‌کردند، روی نقشه منهتن سازهٔ صورت‌فلکی سنبله (Virgo) را می‌سازند. آن‌ها متوجه می‌شوند تمام اتاق‌هایی که در آنها قتل رخ داده، پنجره‌ای در نمای جلوی ساختمان داشته‌اند و اگر موقعیت خارجی این پنجره‌ها را بر اساس طبقه مرتب کنند، با یازده نت در کوروسِ آهنگ «Calendar Girl» همبستگی دارد. این‌که ساکن آپارتمان همیشه زنی تنها بوده که آن شب خانه بوده و قاتل در تاریخ‌های اولیۀ اعداد اول عمل می‌کند، شاید کمترین عجایب فیلم باشد؛ زیرا «The January Man» علاقه‌ای به ساختن یک ضارب قابل‌باور ندارد. اینکه در فیلمی با گروه بازیگران نامدار از جمله سوزان ساراندون و مری الیزابت ماسترانتونیو، قاتل ناشناس با بدلِ بدل‌کار نمایش داده می‌شود، همه چیز را دربارهٔ اهمیتی که سازندگان برای این شخصیت قائل بوده‌اند روشن می‌سازد. این یکی از آن فیلم‌های نادری است دربارهٔ قاتل سریالی که تمرکز اصلی‌اش بر خود قاتل نیست بلکه بر نحوهٔ تعقیب و دستگیری او توسط مأموران قانون است — دیدگاهی که همیشه خوشایند است و در اینجا به‌خوبی جواب می‌دهد چون تقریباً هیچ توجهی به خود قاتل نمی‌شود. رویکرد فیلم تا حدودی یادآور Manhunter است. این که بازیگری با حس طنز فوق‌العاده در نقش اصلی قرار گرفته و آلن ریکمن نیز در نقشی تا حدی ناشناختنی او را همراهی می‌کند، فیلم را بهتر هم کرده است. «The January Man» جواهری نادر است که از جهات مختلف از آثار دیگر متمایز می‌شود — هرچند فیلمی است که متأسفانه بسیاری آن را فراموش کرده‌اند.