فیلم Suspiria 1977

به نظر می‌رسد میان بسیاری از طرفداران ژانر وحشت دربارهٔ «Suspiria» یک بحث بی‌پایان وجود دارد، چون این فیلم را شاهکار برجستهٔ داریو آرژنتو می‌دانند. شخصاً با تمجید از چیزی که واقعاً دوستش ندارم مخالفم، پس برای هر کسی که فکر می‌کند این فیلم اغراق‌شده یا حتی واقعاً ضعیف است احترام قائلم. خلاصهٔ من فقط یک نظر است و اصلاً قصد ندارم کسی را قانع...

به نظر می‌رسد میان بسیاری از طرفداران ژانر وحشت دربارهٔ «Suspiria» یک بحث بی‌پایان وجود دارد، چون این فیلم را شاهکار برجستهٔ داریو آرژنتو می‌دانند. شخصاً با تمجید از چیزی که واقعاً دوستش ندارم مخالفم، پس برای هر کسی که فکر می‌کند این فیلم اغراق‌شده یا حتی واقعاً ضعیف است احترام قائلم. خلاصهٔ من فقط یک نظر است و اصلاً قصد ندارم کسی را قانع کنم یا نظرش را مردود بشمارم. «Suspiria» یکی از فیلم‌های ترسناک ایتالیاییِ اواخر دههٔ هفتاد و اوایل دههٔ هشتاد است که به‌خاطر قصه و پایان‌بندی «تا حدی ضعیف» مورد انتقاد قرار گرفته است. اگر آن را با برخی از آثار دیگر آرژنتو مقایسه کنیم، ممکن است به این نتیجه برسیم که «Suspiria» از نظر داستانی به آن اندازه جذاب یا پرداخته‌شده نیست. برای نمونه، آثاری مثل "The Bird with the Crystal Plumage"، "Deep Red" و "The Cat o' Nine Tails" به‌خاطر طرح‌های جذاب، تصاویر خوب و پایان‌بندی‌های مؤثر معمولاً به‌عنوان شاهکارهای آرژنتو شناخته می‌شوند. اما چه باید باور کرد؟ هیچ چیز—هرکس حق دارد نظر خودش را داشته باشد. من با کسانی که می‌گویند «Suspiria» شاهکار واقعی آرژنتو است موافقم، ولی تلاش نمی‌کنم کسی را قانع کنم. صادقانه بگویم خودم هم فکر می‌کنم داستان فیلم تا حدی کم‌توسعه‌ یافته، اما باز هم آن را یکی از بهترین فیلم‌های وحشت تاریخ می‌دانم. دلیلش ساده است: به نظر من می‌شود چیز حیرت‌انگیزی ساخت، حتی بدون یک داستان فوق‌العاده. این شاید یکی از بصری‌ترین و فریبنده‌ترین فیلم‌های وحشت باشد که دیده‌ام و بعید می‌دانم فیلم دیگری بتواند تا این حد مرا شیفته کند. همه‌چیز در «Suspiria» زیباست، حتی مرگ‌های خشونت‌آمیز—می‌دانم این ممکن است مریض و ناخوشایند به‌نظر برسد، اما معتقدم آرژنتو توانایی ویژه‌ای در ساختن تصاویر زیبا از موقعیت‌های هولناک، مثل قتل، دارد. از ابتدا تا انتها، فیلم ما را به سرزمینی تاریک و رویایی می‌برد با رنگ‌های متضاد و چشم‌نواز، مکان‌های دلهره‌آور و موسیقی تکرارشونده و نگران‌کننده. لوکیشن‌ها بی‌نقص‌اند؛ مدرسهٔ باله‌ای که داستان در آن رخ می‌دهد مانند مکانی غیرواقعی است که از خوابِ کسی بیرون آمده. در واقع گفته شده بخشی از «Suspiria» از خوابی الهام گرفته شده که داریا نیکولودی (هم‌نویس و در آن زمان شریک زندگی آرژنتو) دیده بود. اگر هدف ساختن فیلمی شبیه رؤیا بوده، به نظرم کارشان عالی درآمده است. همه‌چیز در «Suspiria» سورئال و جذاب است؛ داستانی تاریک و خیال‌انگیز که شخصیت‌ها رفتارهایی کودکانه و بازی‌گونه دارند. گفته می‌شود ابتدا قرار بود نقش‌ها را دختران کوچک بازی کنند، اما آرژنتو از ترس احتمال سانسور بازیگران مسن‌تری انتخاب کرد و دیالوگ‌ها را زیاد تغییر نداد که به نظرم انتخابی نابغه‌وار بود. به‌طرز عجیبی شخصیت‌ها مسخره یا نادان به‌نظر نمی‌رسند، بلکه عجیب و کودکانه‌اند—اما به‌ شکلی مثبت. موضوعاتی مثل سکس تقریباً مطرح نمی‌شود، چیزی که در میان فیلم‌های ترسناکِ با شخصیت‌های بیست‌وچندساله معمول نیست. در میان بازیگران، باید از جوآن بنت و آلیدا والی تمجید کرد؛ هر دو در نقش دو زن سالخورده و تلخ سرِ مدرسه که با اخلاق بد و شکنجه‌های روانی کوچک علیه مخالفان رفتار می‌کنند، بی‌نقص‌اند. بازیگران جوان خوب‌اند ولی هیچ‌کدام اجرای برجسته‌ای ندارند؛ حتی جسیکا هارپر که به‌نظر من انتخاب ضعیفی برای نقش اصلی بود. خانم هارپر در طول فیلم تقریباً همان حالت چهره و لحن صدا را حفظ می‌کند که این نقطه‌ضعفی است. از سوی دیگر والی و بنت در نقش زنان تلخ مدرسه بی‌نقص عمل می‌کنند. خلاصه اینکه: «Suspiria» از آن فیلم‌هایی است که یا آن را دوست دارید یا از آن متنفر می‌شوید. هر دو احساس قابل احترام‌اند و می‌توان فهمید چرا برخی آن را نمی‌پسندند. اگر بخواهم این فیلم را به کسی پیشنهاد دهم، حتماً بر تصاویر رویایی و موسیقی آزاردهنده‌ای که گروه The Goblins ساخته‌اند تأکید می‌کنم—موسیقی‌ای که با آنچه روی پرده می‌بینیم کاملاً هماهنگ است. از این افسانهٔ تاریک دربارهٔ جادوگران و دختران کودکانه لذت ببرید. این فیلم مورد علاقهٔ من در دنیاست. آن‌قدر دوستش دارم که یک تتوی «Suspiria» دارم؛ همین فیلم باعث شد به سینما علاقه‌مند شوم—به خصوص به وحشت ایتالیایی که حالا یکی از علایق بزرگم است. این یک شاهکار است. هیچ‌چیز هرگز نزدیک به تصویربرداری و موسیقی متن این فیلم نخواهد شد. خیلی‌ها به جنبهٔ «سبک بر محتوا» در «Suspiria» (و برخی آثار دیگر آرژنتو) اشاره می‌کنند، اما من آن را نقص نمی‌دانم؛ این یک تجربه است. برایم مهم نیست که همه‌چیز صددرصد منطقی باشد؛ وقتی «Suspiria» را پخش می‌کنم، حس می‌کنم به دنیایی دیگر منتقل شده‌ام و این بهترین نوع فیلم است—فیلمی که می‌تواند تو را از دنیای واقعی دور کند. «Suspiria» برایم به‌طرزی عجیب آرامش‌بخش است؛ شاید همین حس دور شدن از جهان باشد. حسِ در آغوش گرفته شدن می‌دهد—می‌دانم که آرژنتو دنبالِ این حس نبوده، ولی خب، ظاهراً در دههٔ هفتاد مردم از سینماها بیرون می‌دویدند و جیغ می‌کشیدند و من هم فقط یک جور عجیب‌الخلقم. این فیلم را به همهٔ افراد پیشنهاد می‌کنم؛ تصور نمی‌کنم کسی باشد که آن را دوست نداشته باشد. شاید دوبله یا برخی جنبه‌های تصویربرداری اوّلش کمی آزاردهنده باشد، اما با دیدی باز وارد شوید و بگذارید در دنیای زیبای «Suspiria» گم شوید—به نظرم کمتر کسی هست که لااقل تا حدی از آن خوشش نیاید. هیچ‌چیزی که بگویم نمی‌تواند عمق عشق واقعیِ من به این فیلم را کامل توصیف کند.