فیلم Yojimbo 1961

فیلم عالی‌ست! آکیرا کوروساوا واقعاً استاد سینماست. YOJIMBO (۱۹۶۱) داستانی تاریخی از اواخر دوره ادو است، زمانی که شهری کوچک تحت سلطه دو گروه خلافکار رقیب قرار گرفته‌اند که امپراتوری‌ای از فحشا و قمار ساخته‌اند و حتی مأموران محلی هم رشوه‌خوار شده‌اند. سامورایی بی‌نامی (توشیرو میفونه) وارد این شهر می‌شود. وقتی هر دو طرف طرز شمشیرزنی او را می‌بینند، می‌خواهند او را استخدام کنند، اما او...

فیلم عالی‌ست! آکیرا کوروساوا واقعاً استاد سینماست. YOJIMBO (۱۹۶۱) داستانی تاریخی از اواخر دوره ادو است، زمانی که شهری کوچک تحت سلطه دو گروه خلافکار رقیب قرار گرفته‌اند که امپراتوری‌ای از فحشا و قمار ساخته‌اند و حتی مأموران محلی هم رشوه‌خوار شده‌اند. سامورایی بی‌نامی (توشیرو میفونه) وارد این شهر می‌شود. وقتی هر دو طرف طرز شمشیرزنی او را می‌بینند، می‌خواهند او را استخدام کنند، اما او تصمیم می‌گیرد دو گروه را مقابل هم قرار دهد و مردم بی‌گناه را از شر این فساد نجات دهد. در فیلم‌های قبلی کوروساوا، میفونه توانایی فوق‌العاده‌ای در بیان‌های اغراق‌آمیز صورت—خنده و ترس—نشان داده بود، اما در اینجا سامورایی بی‌نام کاملاً خونسرد و بی‌تزلزل است و نقش دلقک‌وار را خلافکاران و مسئولان فاسد ایفا می‌کنند. برای مثال، ایکیو ساوامورا نقش کلانتر شهری را بازی می‌کند که دائم از گانگسترها تعریف و تمجید می‌کند، و ایسوزو یامادا اجرای به‌یادماندنی و گزنده‌ای به‌عنوان سرپرست یک خانه فساد دارد. از سوی دیگر، عده زیادی دار و دسته‌چیان با ظاهری عمداً زشت و لباس‌های به‌هم‌ریخته مشاهده می‌شوند که تبدیل به یک قاعده در درام‌های تاریخی ژاپنی شده است؛ یکی از اوباش را بازیگری با غول‌آسایی به‌تصویر می‌کشد. این کمدی تیره و طعنه‌آمیز با خشونتی بی‌رحم همراه است؛ با این حال، اگرچه تماشاگران سال ۱۹۶۱ ممکن بود از صدای بریدن واقعی و قطع شدن اعضا شوکه شوند، در اینجا تنها چند زد و خورد وجود دارد و همهٔ آن‌ها در لحظه‌ای زودگذر تمام می‌شوند. یکی از نکات برجستهٔ بازی میفونه، سرعت اجرای حرکات شمشیربازی اوست. کوروساوا از دیدن مجازات گانگسترها لذت می‌برد اما در نمایش خون‌ریزی زیاده‌روی نمی‌کند. بسیار گفته شده که این فیلم الهام‌بخش وسترن‌هایی در آمریکا و اروپا بوده است (فیلم A FISTFUL OF DOLLARSِ سرجیو لئونه نسخه‌ای مستقیم از آن است). اما جالب این است که خود فیلم هم تأثیرات غربی قابل‌توجهی دارد: الهام کوروساوا از داستان جنایی آمریکایی داشیل هَمِت بوده، قدم زدن سامورایی در خیابان اصلی از وسترن‌های جان فورد و دیگران برگرفته شده، موسیقی فیلم ترکیبی از موسیقی ژاپنی و سازهای غربی مثل هارپسیکورد است، و ظاهر خوش‌قیافهٔ تتسویا ناکادای آشکارا از هالیوود الگوبرداری شده است. من از این فیلم بسیار تحت تأثیر قرار گرفتم. همه‌چیز—از فیلمنامه و تصویربرداری تا جزئیاتی مثل باد و گرد و غبار و تزئینات صحنه—نشان‌دهندهٔ تلاشی بزرگ و استعدادی درخشان است که همگی دست به دست هم داده‌اند تا تماشاگر را متاثر کنند. مانند RASHOMONِ کوروساوا، این فیلم هم تازگی خود را حفظ کرده، هرچند عناصر آن نیم‌قرن است که بارها در فیلم‌ها و سریال‌های دیگر به‌کار رفته‌اند. من همچنین تعجب کردم که داستان در چه دورهٔ نسبتاً دیرهنگامی—قرن نوزدهم—قرار دارد؛ من همیشه فکر می‌کردم حال و هوای تاریخی‌تری داشته باشد، ولی این نکته چیزی از ارزش داستان کم نمی‌کند. میفونه در نقش سامورایی سرگردان عالی است: مردی با شرف، گاهی شوخ و گاهی بسیار خشن، اما خشونت او فقط متوجه کسانی می‌شود که سزاوارش هستند. فیلم با کندی مناسب شخصیت‌پردازی می‌کند و این باعث می‌شود با میفونه و دوست مهمان‌دارش (ایجیرو تُنو) همراه شویم و خطرات فزایندهٔ آن‌ها را احساس کنیم. سایر بازیگران نیز به ایجاد کشمکش و جو مهیب فیلم کمک می‌کنند و استفادهٔ مکرر از عناصر جوی مانند هوا و باران، فضاسازی اثر را تقویت کرده است. در مجموع، فیلمی جذاب و کاملاً دیدنی است.